Butunjahon turkiy tillar kunini e’lon qilish to‘g‘risidagi
qaror joriy yil noyabr oyida Samarqandda bo‘lib o‘tgan YUNESKO Bosh
konferensiyasida qabul qilingan edi. Ushbu tashabbus tashkilotga a’zo davlatlar
tomonidan keng qo‘llab-quvvatlandi hamda til va madaniy xilma-xillikni saqlash
yo‘lida muhim qadam bo‘ldi.
YUNESKOning ta’kidlashicha, turkiy tillar
qadimiy yozma yodgorliklar, boy og‘zaki an’analar, folklor va dostonlarni o‘z
ichiga olgan noyob hujjatli va nomoddiy merosga ega. Bugungi kunda turkiy
tillar oilasi Yevropa va Osiyoning o‘ndan ortiq davlatlarini qamrab olgan
bo‘lib, 200 milliondan ortiq til egalarini birlashtiradi.
Sanani tanlash ham ramziy ma’noga ega. Aynan 1893-yil 15-dekabrda
daniyalik olim Vilgelm Tomsen turkiy sivilizatsiyaning eng qadimgi yozma
manbalaridan biri bo‘lgan O‘rxun-Enasoy yozuvlarining ma’nosini ochib bergan edi. Bu esa
turkiy tillar tarixini o‘rganishda muhim voqea bo‘ldi.
Qayd etilishicha, Butunjahon turkiy tillar kunining
ta’sis etilishi ilm-fan, ta’lim va madaniyat sohalarida xalqaro hamkorlikni
rivojlantirishga, shuningdek, turkiy xalqlarning til merosini asrab-avaylash va
ommalashtirishga qaratilgan tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlashga xizmat qiladi.
Qator mamlakatlarda yangi unutilmas sana munosabati
bilan turkiy tillarning jahon sivilizatsiyasidagi o‘rniga bag‘ishlangan ilmiy
anjumanlar, madaniy tadbirlar, ko‘rgazmalar va ma’rifiy aksiyalar
o‘tkazilmoqda.
