Musiqa va audio san’at

Qirgʻiz metalli Guns N’Roses bilan bir sahnada: My Own Shiva vokalisti bilan suhbat

Kirill Grishin

8 daqiqa o‘qish
Foto: Denis Köln

Mixail Yefimenko — Bishkekdagi My Own Shiva modern-metal guruhining asoschilaridan biri. Bu guruh 2025-yilda dunyodagi eng yirik og‘ir musiqa festivali Wacken’da mamlakatni vakillik qilish uchun borib, o‘zini baland ovozda e’lon qildi, yaqinda esa Apple’ning rasmiy pleylistlar qatoriga kirdi — bu hatto metal sahnasining har bir yetuk yulduzi ham erisha olmaydigan natijadir. Biz san’atkor bilan yaqinroq tanishish va Markaziy Osiyo musiqa sahnasi uchun muhim bo‘lgan bir savolni — og‘ir musiqa umuman nima uchun kerakligini va mintaqamizga qanday imkoniyatlar berishini muhokama qilish uchun suhbatlashdik.

— O'zingiz va guruhingiz qanday boshlangani haqida gapirib bering? Va nega bunday nom?

Men My Own Shiva guruhining vokalistiman, Bishkekda Rock Da Bone va Edinaroq festivallarining tashkilotchisiman, shuningdek, grafik dizayner va illyustrator-man — ko'plab treklarning muqovasini o'zim chizaman, garchi bu haqda odatda gapirmasam ham. Yaqinda uylanganman va ota bo'ldim — bu muhim yutuq, albatta aytib o'tishni xohladim.

Guruhlar bilan 2008-yildan beri o'ynayman — deyarli yigirma yil, aytishga qo'rqaman. Birinchi guruhim Alphabet Soup edi, keyin X-Side bo'ldi, unda hozirgi baschi Boris bilan tanishdim. 2016-yilda barabanchi Vadim guruhga qo'shilgach, biz My Own Shiva sifatida qayta shakllandik. O'shandan beri bu tarkibni saqlab qoldik.

My Own Shiva guruhi
My Own Shiva guruhi

Biz darhol bitta gitara va pleybeklar bilan o'ynashga qaror qildik. Ikkita gitara — biz uchun biroz boshqacha. Ortiqcha ovoz ko'p bo'lganda bo'tqani yoqtirmaymiz.

Nom tasodifan paydo bo'ldi. Birinchi barabanchimiz Goa shahriga borib, u yerdan ilhomlanib, hind mavzusini olib keldi. O'shanda biz juda ko'p variantlarni tashladik, My Own Shiva esa ularning biri edi. Bizga qisqartma yoqdi — MOSH, to'g'risi MOS bo'lishi kerak edi, lekin biz MOSH-o'rtoqlar bo'lishga qaror qildik. Shu bilan birga, dastlab hind mavzusini targ'ib qilish g'oyasi yo'q edi — keyinchalik treklarga mifologiya, mantralar, hind musiqasi elementlarini qo'shishga qaror qildik. Va hatto trek hind cholg'ularisiz bo'lsa ham, men matnlarda baribir bu mavzuga qaytaman.

My Own Shiva nima ekanligini tushunish uchun albatta bizning shoumizda bo'lish, og'ir ovoz va kayfiyat mantralari qanday chatishib ketishini ko'rish va his qilish kerak, ayniqsa Azrael qo'shig'ida — bu bizning tashrif qog'ozimiz. Uni YouTube'da topish mumkin, hatto hali mukammal svedeniya qilinmagan, lekin o'ziga xos jonliroq bo'lgan eng birinchi versiyasini ham.

My Own Shiva guruhi konsertidan kadr
My Own Shiva guruhi konsertidan kadr
— Guruhga allaqachon o'n yil bo'ldimi? Sen unda juda yosh boshlagansan, hozir esa ota va festival tashkilotchisisan. Bu haqda o'zing qanday "refleksiya" qilasan?

— Biz guruh ichida ba'zan savol beramiz — nega biz tarqalmayapmiz? Biz allaqachon haqiqiy mamontlar guruhimiz. Ba'zan paydo bo'lib, bir yil yashab, ikki marta repetitsiya qilib, tarqalib ketadigan boshqa jamoalarga qaraymiz. Biz esa hali ham boshlang'ich tarkibdamiz.

Hammaning xotini bo'ladi — tamom, oxiri deb o'ylagandik. Unday emas ekan. Bolalar tug'iladi, Misha metall qilishni to'xtatadi deb o'ylagandik. Yo'q, yana ko'proq qila boshladi. Bu paradoksal, lekin bolalar musiqa bilan shug'ullanishga turtki beradi. Ilgari vaqt yo'qdek tuyulardi. Endi vaqt haqiqatan yo'q, shuning uchun hamma narsani samaraliroq qila boshlaysan.

Bir marta besh yil oldingi ijtimoiy tarmoqlardagi postlarimni qayta o'qidim, u yerda qachondir mashhur guruh bo'lamiz, kimdir esa bu shunchaki omad deb aytadi deb yozgandim. Aslida esa bu yillar davomida mehnat va tajriba. Hatto biror trek otilib chiqsa ham, bu unga yetib kelish uchun o'n besh yil sarflaganimiz natijasidir. Va men hali ham biz karyera va dunyoda tanilish o'sishi boshlangan deb hisoblashimiz mumkin bo'lgan nol nuqtaga yetmaganmiz deb o'ylayman.

Hozir o'zimizga chellenj qo'ydik — oyiga bitta trek. Ishda bandlik, oila, boshqa muammolar — baribir olib qilib qilasan. Kimdir musiqa "zavq bilan", "bo'shashib" yozilishi va o'ynalishi kerak deydi. Lekin shunday hech narsaga erishmaysan. Mana oldingi Lifebound EP'miz Amaranthine, Awakening, Zodiac  qo'shiqlari bilan juda sezilmasdan chiqdi. Chunki o'shanda uni targ'ib qilishga kuchimiz qolmagan edi. Natijada katta ish, aytish mumkinki, bo'shliqqa uchib ketdi.

Hozir esa mashhurlik qanday ishlaydi? Agar million ko'rishlaring bo'lmasa, oddiy foydalanuvchi sening ril singni ko'rmaydi. Men esa kichik artistlarning tinglovchiga yetib borish imkoniyati bo'lishi kerak deb hisoblayman.

BLACKPINK guruhining How You Like That qo'shig'iga kaver klip suratga olishdan bekstej
BLACKPINK guruhining How You Like That qo'shig'iga kaver klip suratga olishdan bekstej
— Haqiqiy xarajatlar haqida gapirganda. Guruhni saqlash vaqt, pul, kuch jihatidan qancha turadi?

— Oxirgi besh yilda bizga katta omad kulib bo'ldi: barabanchimiz Vadim Bykov — diplomli musiqachi, konservatoriyani gitara sinfi bo'yicha tamomlagan, multiinstrumentalist. Va uning o'z Q-Rush Studio studiyasi bor. Bundan oldin besh yil repetitsiya bazalarida yurib, to'ladik, keyin Vadim treklarni o'zi svedeniya qilishni o'rgandi — va butun materialimizni shu studiyada yozamiz, u yerda hammasini o'zi svedeniya qiladi.

My Own Shiva to'liq self-made. Dizayn — mendan. Turni tashkil qilish — buni ham o'zim kelishib olaman. Ijtimoiy tarmoqlarda targ'ib qilish — yana o'zimiz. Treklar yozish — asosan Vadim va gitaristimiz Andrey, ba'zan birgalikda. Svedeniya — Vadimning zimmasiда.

My Own Shiva trekining Q-Rush Studio'da svedeniyasi
My Own Shiva trekining Q-Rush Studio'da svedeniyasi

Vadim bilan ikkimiz frilansermiz, biz uchun vaqt — pul. Va bu vaqtni daromaddan ajratib, musiqaga sarflaymiz. Bitta trek soat hisobida — kamida qirq-ellik soat ish. Bemaslahat. Oxirgi trekning muqovasini bir hafta chizdim — hammasi qo'lda, qo'lda. Ya'ni bolang bor, ishing bor, va sen hali ham muqova chizishga harakat qilasan. Oldingi kun ril s joyladim — oddiy video ko'rinadi — bir yarim-ikki soat ketdi, shu vaqt ichida shartli ravishda yuz-ikki yuz dollar ishlab topishim mumkin edi.

Agar bularning hammasini pulga aylantirsak — bu yo'qotilgan foydaning telba summalari. Ishlab topishing mumkin edi, lekin o'z ishingga sarflaysan, qachondir otilib chiqadi deb o'ylab. Biz maqsadlar quramiz, orzu qilamiz, yanada kuchliroq narsaga erishishni xohlaymiz.

Avval xabar bergan edik, My Own Shiva'ning 'Wormgod' singli Apple'ning bir nechta rasmiy tahririy ro'yxatlariga kirdi:

Bishkeklik metal-guruhning yangi relizi striming xizmatlarining asosiy tahririyat pleylistlariga kiritildiBishkeklik modern-metal jamoasi My Own Shiva, ilgari Toshkentda konsertlar bergan, o’zining yangi Wormgod singlining keng ko’lamli promo-qo’llab-quvvatlashi haqida xabar berdi. Trek musiqa platformalarining asosiy janriy va regional pleylistlariga kiritildi.mag.humodoc.comBishkeklik metal-guruhning yangi relizi striming xizmatlarining asosiy tahririyat pleylistlariga kiritildi
— Falsafiy savol. Nega metall siz uchun o'zini ifoda etishning eng yaxshi usuli? Nega aynan bu janr?

— Og'ir musiqa — bu tirik energiya. Boshqa hech qanday konsertda bunday qattiq qo'llab-quvvatlashni ko'rmaysiz. Men doim aytaman: agar siz og'ir musiqa tinglamasangiz, unda konsertga yana ham ko'proq keling. Aynan siz kelishingiz kerak. Men hech qachon og'ir musiqa tinglamagan odamlarni bilaman. Ularga aytaman: uni tinglash shart emas, shunchaki keling. Kelganlarning miyalari shunchaki portladi — "Nahotki shunday bo'ladi?".

Wackenga borganimizda, og‘ir musiqa tinglamaydigan xotinim Gojirani ko‘rdi va bunday konsert shousidan ko‘z uzolmay qoldi.

Sahnada almashinuv yuz beradi. Sen o‘zingni butunlay berasan — odamlar ham o‘zlarini butunlay beradilar. To‘plangan barcha negativlik tashqariga chiqadi. Konsertlardan keyin ko‘pincha o‘zimni nolga qaytgan his qilardim — go‘yo menga yengilroq bo‘ldi va shu bilan birga bir oyga oldinga quvvatlandim. Hech qanday negativlik qolmadi — uni o‘sha yerda, maydonchada qoldirdim. Bu faqat rok va metal konsertlarida shunday ishlaydi.

My Own Shiva chiqishi
My Own Shiva chiqishi

Ikkinchi jihat — metal nohalollikni kechirmaydi. Bu fonogramma ostida chiqish uyat bo‘lgan janr. Fonogramma ostida og‘iz ochgandan ko‘ra soxta kuylagan yaxshi — jamiyat shunday tuzilgan.

Lirik jihatdan — deyarli har bir trekimizda sevgi mavzusi bor, qandaydir muammo yoki savol ko‘tariladi va ko‘rib chiqiladi. Naqoratlarda esa umid bor. Awakening — unda men hamma narsa robotlashtirilgan uzoq kelajak haqida xayol surganman, lekin naqoratda inson bo‘lib qolish kerakligini kuylayman.

Metalni bejiz intellektuallar musiqasi deb atashmaydi. Bu janrda matnlarda chuqur fikr va g‘oyalarni ko‘tarish muhim. Albatta, behuda narsa kuylaydigan guruhlar ham bor, lekin bu kamroq uchraydi. Qo‘shiqlar yillar davomida yozilishi, qisqa klip oylar davomida suratga olinishi mumkin. Bu murakkab janr.

My Own Shiva Toshkentda, 2019-yil
My Own Shiva Toshkentda, 2019-yil
— Demak, metal jamiyati yolg‘onni kechirmaydi, matnlarga quloq soladi va halollikni qadrlaydi. Mana, Bishkekdan bir guruh bu janr orqali o‘ziga xos narsani aytib beradi, butun dunyodagi odamlar esa ularni tinglaydi. Bu Markaziy Osiyo uchun qanchalik muhim, sizningcha?

Wackendagi chiqishimizdan oldin ham har qanday konsertda Qirg‘izistondan ekanimizni aytardik, biz buni doim ta’kidlaymiz. Shunga qaramay, bizni doim yo Qozog‘istonga, yo Rossiyaga qo‘shib yuborishardi. Hatto Wackenda ham adashtirishdi. Biz esa har safar tuzatamiz — bu biz uchun muhim.

My Own Shiva Wacken 2025da chiqishi

Wackenga borishimiz ma’lum bo‘lgach, kontekstni o‘zgartirdik — «biz metal guruhmiz» deyishni to‘xtatib, «biz Qirg‘izistonni vakillik qilishga, mamlakatdan birinchi bo‘lib boryapmiz» deya boshladik. «Metal» so‘zi «Qirg‘iziston g‘ururi»ga almashtirildi. Hayotida metal tinglamagan odamlar esa qo‘llab-quvvatlay boshladilar va Qirg‘izistonni Wackenda vakillik qilishimiz uchun xayriya qila boshladilar.

Mablag‘ yig‘ishni boshladik, chunki bir million som (~11500$) kerak edi. Bu biz uchun juda katta pul, ustiga Qozog‘istonga chiqish uchun o‘z hisobimizdan borganmiz, Turkiyaga ham o‘z hisobimizdan uchganmiz. Men madaniyat vazirigacha yetib bordim — qabulxonasida bo‘ldim, bizga bayroq sovg‘a qilishdi, qo‘llab-quvvatlashdi. Bir nechta ijodiy tashkilotlar va homiylar ham qo‘llab-quvvatlashdi. Shunday qilib biz Wackenga yetib bordik, jumladan oddiy odamlar tufayli — bizning janrimizni umuman tinglamaydiganlar tufayli.

Mixailning Qirg‘iziston madaniyat vaziri Mirbek Mambetaliyev bilan uchrashuvi
Mixailning Qirg‘iziston madaniyat vaziri Mirbek Mambetaliyev bilan uchrashuvi

Metal umuman ancha stigmatizatsiya qilingan. Charm kurtka, taqiqlangan moddalar va ko‘rshapalak yeyish haqidagi barcha bu stereotiplar odamlarning boshida juda mustahkam o‘rnashgan. Yoshlar esa ochiqroq.

Bugun yosh auditoriyadan «siz biz uchun yangi nisha guruhisiz» degan gapni eshitish kulgili. Biz esa ularga o‘n yildan beri o‘ynayotganimizni yozamiz. Ko‘pchilik qabul qiladi va qo‘llab-quvvatlaydi. Lekin boshqa jamiyat ham bor — zaharli. Biror narsa joylashtirsang, albatta gitara qanday tutishing, skrim qanday qilishing yoki sahnada o‘zingni qanday tutishingni tanqid qiladigan kimdir topiladi. Bu yangi artistlarning xohishini o‘ldiradi.

Mana shuni o‘zgartirishni juda xohlaymiz. My Own Shiva orqali biz boshqa narsani yetkazamiz: kelinglar qo‘llab-quvvatlaylik, kelinglar tajriba ulashaylik, endi boshlayotganlarni yomonlamaylik. Biz doim boshqa yigitlarni joylashtiramiz, Belarus, O‘zbekiston, Qozog‘iston, Rossiyadan yosh jamoalar bilan izohlar almashamiz — bu ishlaydi, yangi auditoriya paydo bo‘ladi.

Guruhning Wacken 2025dagi surati
Guruhning Wacken 2025dagi surati

My Own Shivaning missiyasi — imkonsiz narsa mumkin ekanligini ko‘rsatish. Bishkekdan bir guruh Wackenda chiqish qilishi mumkinligini. Og‘ir metal musiqa chalish, o‘zingniki haqida aytib berish mumkinligini — va seni eshitishlarini. Markaziy Osiyodan bizdan ancha uzoqqa boradigan ko‘proq guruhlar paydo bo‘lishini xohlaymiz. Biz o‘z misolimizda buni ko‘rsatmoqchimiz — mana biz bu yo‘lni boshladik, siz esa undan ham uzoqqa borishingiz mumkin.

Yangiliklar

HD tahririyatidan maktub

Haftada bir marta Markaziy Osiyoning eng yaxshi materiallari, voqealari va madaniy kashfiyotlarini yuboramiz.