
Landshaft arxitekturasi binolar, ko'chalar, infratuzilma va tabiiy tizimlarni bog'laydi. Odamlarning shahar bo'ylab qanday harakatlanishi, vaqt o'tkazishi va atrof-muhitni qanday qabul qilishi shunga bog'liq. Minneapolis va Ar-Riyodda ofislari bo'lgan, landshaft dizayni va shahar rejalashtirishga ixtisoslashgan Coen+Partners arxitektura va shaharsozlik firmasidan ARCHICA 2026 ma'ruzachisi Tomas Doyl HD Magazine'ga kontekst bilan ishlash, shahar muhitining uzoq muddatli qadriyati va mintaqaning madaniy hamda iqlim xususiyatlari loyihalashga qanday ta'sir qilishi haqida so'zlab berdi.
Coen+Partners umumiy falsafasini har bir joyning o'ziga xos xususiyatlari bilan qanday uyg'unlashtirasiz?
Coen+Partners kompaniyasi butun dunyo bo'ylab turli miqyosdagi loyihalar ustida ishlaydi - shahar ochiq maydonlari va ekologik tashabbuslardan tortib yirik shahar bog'lari, shuningdek turar-joy va qishloq landshaftlarigacha. Loyihalarimizni umumiy falsafa birlashtiradi - aniqlik, vazminlik va shakl, material hamda landshaft bilan aniq ishlash. Ammo har bir yechim muayyan joyning sharoitlari va loyiha vazifalaridan kelib chiqadi.
Biz har doim hududni o'rganishdan boshlaymiz: uning ekologiyasi, iqlimi, tarixi, qurilish xarakteri va arxitekturasi, shuningdek odamlar bu hududdan qanday foydalanishi. Bevosita maydonchada vaqt o'tkazish, mahalliy mutaxassislar bilan muloqot qilish va uni yaxshi biladiganlarni tinglash muhim. Bularning barchasi loyihaga bevosita ta'sir qiladi.
Bunga misollardan biri - Heart of the City, Mayo Clinic klinikasi atrofidagi shahar markazini o'zgartirish loyihasi. Biz aholi, mahalliy rassomlar, tub aholi vakillari, biznes va shahar muassasalari bilan muloqot qildik, odamlar markazda nima qadrlashini va uni qanday ko'rishni xohlashini tushunish uchun.
Madaniy master-rejalashtirish hududni rivojlantirish vositasi sifatidaMadaniy master-rejalashtirish shahar rivojlanishi va develapment vositalari qatoriga kiradi va loyiha konsepsiyasini shakllantirish bosqichida hudud o‘ziga xosligini, fazoviy yechimlarni, madaniy dasturni, jamoatchilik ishtirokini hamda iqtisodiy modelni bir-biriga bog‘laydi.mag.humodoc.comSan'at ishning boshidanoq qismi bo'ldi: rassomlar loyihalashtirishda qatnashdi, ularning asarlari shahar muhitiga kirdi.
Yechimga yoz va qish o'rtasidagi keskin harorat farqlari bo'lgan iqlim ham ta'sir qildi. Landshaft, materiallar, infratuzilma va foydalanish dasturi issiqda, qattiq sovuqda va mavsumlar orasida qulaylikni ta'minlashi kerak edi. Bu yerda kundalik hayot, chiqishlar, bozorlar va shahar tadbirlari uchun joylar ko'zda tutilgan.
Bunday loyihaning uzoq muddatli muvaffaqiyatini qanday belgilar bo'yicha baholaysiz?
Men uchun muvaffaqiyatning asosiy belgisi - odamlar bu joyni o'ziniki deb hisoblashni boshlaganda.
Tashriflar soni, ekologik ko'rsatkichlar, iqtisodiy samara va jamoatchilik ishtiroki, shubhasiz, muhim. Ammo muhit kundalik hayotning bir qismiga aylanishi kerak.
Yaxshi shahar loyihasi turli odamlar va stsenariylar uchun mos keladi. Bu yerda yirik tadbir o'tkazilishi mumkin, ammo oddiy kunda odam shunchaki kelib, o'tirish yoki do'stlari bilan uchrashish imkoniyatiga ega bo'lishi kerak. Muhit kun va mavsum davomida o'zgarishi va odamlarga undan turlicha foydalanish erkinligini qoldirishi kerak.
Uzoqroq istiqbolga ham qarash muhim: ochilgandan keyin besh, o'n yoki yigirma yil o'tib nima sodir bo'ladi, landshaft qanday rivojlanadi, foydalanish stsenariylari o'zgaradimi, hudud moslasha oladimi va uni yaxshi holatda saqlab turish imkoni bormi.
Aynan shu narsa joy shahar hayotining bir qismiga aylanganini va vaqt o'tishi bilan o'z qadrini saqlab qolayotganini ko'rsatadi.
Sanʼat shahar hayotining bir qismiga aylanganda: ARCHICA 2026 va shahar makoniga yangi nigoh5-6 oktyabr kuni Ostonada ARCHICA 2026 bo‘lib o‘tadi — arxitektorlar, developperlar, rassomlar va ekspertlar madaniyat va san’at shaharlarni qanday o‘zgartirishi mumkinligini muhokama qiladigan professional maydon. Bu yil forumning ikkita sessiyasi xalqaro konsalting kompaniyasi Barker Langham bilan hamkorlikda tayyorlanmoqda.mag.humodoc.comLandshaft arxitekturasi binolar, ko'chalar va tumanlar o'rtasidagi aloqalarni qanday shakllantiradi?
Arxitektura alohida tortish nuqtalarini yaratadi va chegaralarni shakllantiradi. Landshaft va shahar muhiti binolar, ko'chalar, infratuzilma, tumanlar va tabiiy tizimlarni bog'laydi. Aynan bu aloqalar odamlarning shaharning turli qismlari o'rtasida qanday harakatlanishini va uni qanday qabul qilishini belgilaydi.
Shahar darajasida landshaft arxitekturasi, urbanistika va infratuzilma birgalikda ishlashi kerak. Biz binolar va ko'chalar, jamoat va xususiy hududlar, harakat yo'nalishlari va uchrashuv joylari o'rtasidagi aloqalarni loyihalashtiramiz. Shu tufayli alohida loyihalar yakka holda emas, balki yagona shaharning qismlari sifatida ishlay boshlaydi.
Ar-Riyoddagi Sports Boulevard loyihasida siz asosan avtomobillarga mo'ljallangan shahar koridorining tuzilishini qayta ko'rib chiqdingiz. Qanday yechimlar asosiy bo'ldi?
Loyiha doirasida biz koridorning butun uzunligi bo'ylab ko'chalar tuzilishini qayta ko'rib chiqdik. Avtomobil yo'laklari soni sezilarli darajada qisqartirildi, ko'ndalang ko'chalar va yangi aloqalar, keng piyodalar yo'laklari, velosiped yo'nalishlari va dam olish zonalari qo'shildi.
Ko'tarilgan chorrahalar va boshqa choralar xavfsizlikni oshirdi va piyodalar, velosipedchilar va avtomobilchilar uchun yanada muvozanatli sharoitlar yaratdi.
Loyiha tumanlarni bog'laydi, yondosh qurilishga kirishni yaxshilaydi va odamlar sayr qilishi, uchrashishi, xarid qilishi va vaqt o'tkazishi mumkin bo'lgan joylar yaratadi.
Biz shuningdek sezilarli xususiy investitsiyalarni kuzatmoqdamiz - Sports Boulevard tomonidan ko'zda tutilgan qurilish uchastkalariga ham, uning chegaralari bo'ylab ko'chmas mulkka ham. Shahar muhitini o'zgartirish yangi tortish nuqtalarini yaratadi va atrofdagi hudud salohiyatini oshiradi.
Shahar interfeys sifatida: nima uchun qulay shahar insonni o’ylashga majburlamaydiBiz shahar makonini yirik ob’ektlar orqali baholashga odatlanib qolganmiz. Chiroyli bog’ yoki yangi maydon. Ammo o’sha chiroyli bog’ga yetib borish va keyin uyga xavfsiz qaytish kerak. Agar bu yo’lning o’zi noqulay bo’lsa, hatto eng go’zal bog’ ham muhitni qulay qila olmaydi.mag.humodoc.comMadaniy loyihaning shahar va developer uchun moliyaviy qiymatini qanday baholash mumkin, ayniqsa byudjet cheklangan bo'lsa?
Qiymat nafaqat to'g'ridan-to'g'ri daromadlardan, balki hudud uchun kengroq samaralardan ham shakllanadi. Biz loyiha qo'llab-quvvatlashi mumkin bo'lgan iqtisodiy faollik, investitsiyalar va rivojlanishni baholaymiz.
To'g'ridan-to'g'ri ko'rsatkichlar qatorida - tashriflar soni, qolish vaqti, takroriy tashriflar, tashrif buyuruvchilar xarajatlari, operatsion daromadlar va piyodalar oqimi.
Tuman yoki shahar darajasida tijorat binolarining to'ldirilishi, ko'chmas mulk qiymati, qurilish rivojlanishi, turizm va qo'shni uchastkalarga investitsiyalarni hisobga olish mumkin. Developer uchun maydonlarga talab, ularning topshirilish va to'ldirilish sur'ati, shuningdek loyiha yonidagi turar-joy, tijorat va mehmonxona ko'chmas mulkiga yaratadigan qiymat muhim.
O'zgarishlarni baholash uchun boshlang'ich ko'rsatkichlarni qayd etish va ularni dinamikada kuzatish zarur.
Bitta moliyaviy ko'rsatkich bilan ifodalash qiyin bo'lgan samaralar ham bor. Madaniy tashabbus tuman identifikatsiyasini shakllantirishi, mahalliy biznesni qo'llab-quvvatlashi, tashrif buyuruvchilarni jalb qilishi va qo'shni qurilish jozibadorligini oshirishi mumkin.
Cheklangan byudjetda asosiy maqsadlarni belgilash va mablag'larni eng katta samara beradigan joyga yo'naltirish muhim: hududlar o'rtasidagi aloqalarga, tadbirlar dasturiga yoki madaniy tortish markaziga.
Minneapolisdagi Peavey Plaza ni yangilashda maydonning tarixiy xarakterini saqlab qolish va ayni paytda uning qulayligini yaxshilash kerak edi. Nimani saqlash va nimani o'zgartirishni qanday belgiladingiz?
Tarixiy landshaftlar, binolar va maydonlar joyning xotirasi va o'ziga xosligini saqlaydi. Avval biz Peavey Plaza dastlabki loyihasining xarakterli xususiyatlarini aniqladik, so'ngra qanday zamonaviy yechimlar hududning qulayligi, infratuzilmasi va foydalanishini yaxshilashi mumkinligini ko'rib chiqdik.
Natijada tarixiy landshaft saqlanib qoldi va yangi qatlam bilan to'ldirildi. Zamonaviy yechimlar sezilarli, ammo dastlabki g'oya bilan raqobatlashmaydi. Maydonning xarakteri saqlanib qoldi, o'zi esa qulayroq bo'lib, kengroq doiradagi odamlar va foydalanish stsenariylariga mos keladi.
Meros - bu nafaqat binolar va landshaftlar. Bu, shuningdek, fazoviy aloqalar, materiallar, hunarmandchilik amaliyotlari va jamoaviy xotiradir. Joyning xarakterini nima belgilashini tushunish, bu xususiyatlarni saqlash va ayni paytda hududga rivojlanish imkoniyatini berish muhim.
Markaziy Osiyoda ko'chmanchi va o'troq an'analar, tarixiy savdo aloqalari, sovet tajribasi va zamonaviy milliy o'zliklar birga mavjud. Zamonaviy shahar muhitida bu madaniy qatlamlarni qanday hisobga olish kerak?
Biz joyning tarixi va madaniyatini to'liq murakkabligida tushunishga harakat qilamiz. Markaziy Osiyo uchun bu ayniqsa muhim: mintaqaga ko'chmanchi va o'troq an'analar, savdo yo'llari, turli diniy va madaniy aloqalar, sovet davri va zamonaviy milliy o'zliklar ta'sir ko'rsatgan. Biz uchun bu qatlamlardan qaysilari odamlar hayotiga ta'sir qilishda davom etayotganini tushunish muhim.
Biz odamlarning qanday yig'ilishi va harakatlanishini, jamoat va xususiy hududlar qanday tashkil etilganini, landshaft va suv qanday qabul qilinishini, qanday materiallar va hunarmandchilik amaliyotlari qo'llanilishini o'rganamiz.
Naqsh va bezak madaniy ma'no kasb etishi va material bilan ishlash mahoratini ko'rsatishi mumkin. Biz an'anaviy kodni qayta talqin qilishimiz yoki mavjud amaliyotni loyihaga kiritishimiz mumkin, agar uning ma'nosi va joy bilan aloqasini tushunsak.
Hunarmandchilik kundalik shahar muhitining bir qismiga aylanishi uchun rassomlar va ustalarni loyihalash bosqichidayoq jalb qilish kerak. Ularning bilim va ko'nikmalari tosh yotqizish, devorlar, ekranlar, mebel, yoritish, keramika va suv elementlarida o'z ifodasini topishi mumkin.
Ustalarning dizaynerlar va ishlab chiqarish jamoalari bilan hamkorlikda ishlashi mahalliy madaniyat bilan aloqani saqlab qolgan holda zamonaviy elementlarni yaratish imkonini beradi.
Master-reja: shahar qurilishidan oldin uni qanday rejalashtirish kerakInsoniyat tartibga solinmaslikdan (o‘z-o‘zidan jadal o‘sish) qat’iy me’yorlashgacha bo‘lgan yo‘lni bosib o‘tdi va qaysidir nuqtada qulay shahar talablar doirasining o‘rtasida ekanligi ma’lum bo‘ldi. Master-reja global bo‘lib, oltin o‘rtalikni topishga urinishdir: har bir g‘ishtga qat’iy talab qo‘ymaydigan, ammo rivojlanishni o‘z holiga tashlab qo‘ymaydigan hujjat.mag.humodoc.comYirik landshaft loyihalari suv tanqisligini qanday hisobga olishi va ayni paytda qulay shahar muhitini yaratishi mumkin?
Suv tanqisligi sharoitida uni qayerda va qanday ishlatishni aniq tanlash muhim. Resurslarni to'g'ri taqsimlash bilan hududlar yashil, soyali va qulay bo'lib qolishi mumkin.
Qurg'oqchil mintaqalarda biz ichimlik suviga qaramlikni kamaytirish imkonini beruvchi yechimlarni qo'lladik: kulrang suvni yig'ish va qayta ishlatish, tozalangan oqova suvlardan foydalanish, yomg'ir suvini yig'ish, zamonaviy sug'orish tizimlari, namlikni yaxshiroq ushlab turuvchi tuproqlar va iqlimga moslashgan mahalliy o'simliklar.
Ko'kalamzorlashtirish va soya berishni qulaylik va jamoat hayotiga eng ko'p ta'sir qiladigan joylarga jamlaymiz. Boshqa uchastkalar qurg'oqchilroq landshaftning xarakteri va ekologiyasini aks ettirishi mumkin.
Suvning o'zi ham shahar muhitining muhim elementi bo'lishi mumkin. Harakat, tovush, aks etish va sovutish effekti makonni idrok etishni o'zgartiradi, bundan tashqari har doim ham katta suv sarfini talab qilmaydi.
Markaziy Osiyoda landshaft yechimlari iqlim, ekologiya, gidrologiya va mintaqaning suv yonidagi hayoti tarixini hisobga olishi kerak. Namroq iqlim uchun ishlab chiqilgan modellar har doim ham mos kelavermaydi. Mahalliy sharoitlar shahar muhitining xarakterini belgilashi mumkin va belgilashi kerak.
Shuningdek o‘qing
Madaniy master-rejalashtirish hududni rivojlantirish vositasi sifatida
Anna Oris
Allaqachon mavjud shahar
Darya Tolovyonkova
Sanʼat shahar hayotining bir qismiga aylanganda: ARCHICA 2026 va shahar makoniga yangi nigoh
Anna Oris
Yangiliklar
HD tahririyatidan maktub
Haftada bir marta Markaziy Osiyoning eng yaxshi materiallari, voqealari va madaniy kashfiyotlarini yuboramiz.


