Xalqaro Himoya ko'rgazmasi «Selinnyy» zamonaviy madaniyat markazida Markaziy Osiyo va dunyoning boshqa mintaqalaridan kelgan rassomlarni birlashtiradi. Matotekstil, fotosurat, rasm, video va installyatsiyalar orqali ular ayollar xotirasi, oilaviy hikoyalar, ma'naviy an'analar va qarshilik ko'rsatish shakllariga murojaat qiladilar. Bu yerda meros qotib qolgan o'tmish emas, balki avlodlarni bog'lay oladigan va tana, o'zlik va mansublik haqida gapirishning yangi usullarini ochadigan tirik kuch manbaiga aylanadi.
Ahmad Umar
«Yorqin falanjlar» turkumida sudanlik rassom tumorlar va ibodat amaliyotlarini qayta talqin qilib, muqaddas ramzlarni shaxsiy tarix va migratsiya tajribasi bilan bog'laydi. Uning haykallari e'tiqod, himoya va insonning o'z shaxsiyatiga bo'lgan huquqi haqida fikr yuritadi.
Almagul Menlibayeva
Qozog'istonlik rassom 1931–1933-yillardagi ocharchilik xotirasini ayollar avlodi orqali oila tarixi misolida o'rganadi. «Ikkinchi qayta yuklash» installyatsiyasida mato, video va ovoz tarixiy jarohat xaritasi hamda avlodlar o'rtasida uzilgan tajriba uzatilishiga aylanadi.
Ana Mariya Milyan
Jamoaviy tasavvur badiiy usulga aylanadi: Almatydagi yosh rassomlar bilan birga Milyan inson, tabiat va mifologik mavjudotlar doimiy o'zaro ta'sirda yashaydigan fantastik olamlarni yaratadi. «Tog'lar tomon» videoo'yini atrof-muhit bilan boshqa aloqa shakllarini tasavvur qilishni taklif etadi.
Ariz Katki
Rassom uchun mato va kashtachilik ruhiy va oilaviy xotira tashuvchisiga aylanadi. Zardushtiylik an'analari va o'z oilasidagi ayollarning hunarmandchilik bilimlariga murojaat qilib, Katki qadimiy ramzlar, tana tajribasi va kvir o'zligini birlashtiradi.
Aziza Qodiriy
«Temir ona» installyatsiyasida rassom buvisi Umidaga - Toshkent teleminorasi qurilishini boshqargan kam sonli ayollardan biriga ovoz qaytaradi. Oila tarixi ayollar yetakchiligi, mehnat va ayolning tarixda o'z o'rnini egallash huquqi haqidagi mulohazaga aylanadi.
Chitra Sasmita
Bali mifologiyasi va an'anaviy Kamasan rasmchiligiga murojaat qilib, rassom ayollarni birinchi o'ringa chiqarib, obrazlarning odatiy ierarxiyasini o'zgartiradi. Uning asarlari ayol kuchi, tabiat unsurlari va dunyo haqidagi patriarxal tasavvurlar tanqidini birlashtiradi.
Gyuzel Zakir
«Matonat ta'mi» loyihasida oilaning shaxsiy tarixi Almaty bozorlari madaniyati, oshpazlik an'analari va uyg'ur jamoasi xotirasi bilan chambarchas bog'lanadi. Matodan yasalgan arava o'z tarixi va turmush tarzini saqlab, o'zi bilan olib yurish mumkin bo'lgan uy timsoliga aylanadi.
Xegyu Yan
Oddiy metall buyumlar va musiqa asboblarini qayta talqin qilib, koreys rassomi mexanik va organik jihatlar uyg'unlashgan haykal mavjudotlarini yaratadi. Yonida o'zgarish, izolyatsiya va matonat haqidagi ayollar hikoyalari yangraydi.
Xoa Dung Klerje
Gel-lak, rasm va videodan foydalanib, rassom osiyolik ayollar obrazlari, migratsiya tajribasi va manikyur salonlaridagi mehnatni o'rganadi. Uning asarlari madaniy stereotiplarga qarshi chiqadi va ayolni birovning nigohi obyekti emas, balki o'z tarixining mustaqil qahramoni sifatida ko'rsatadi.
Jazgul Madazimova
Shu nomdagi installyatsiyada to'r panjara uy va tashqi dunyo o'rtasidagi nozik chegara metaforasiga aylanadi. Rassom pul topish uchun ketishga majbur bo'lgan Markaziy Osiyo ayollarining taqdiriga murojaat qiladi va masofada uy hissini saqlashga nima yordam beradi, degan savolni qo'yadi.
Nara Beybit
«Yetti boshli ona haqidagi doston»da rassom Yalmo'g'iz Kampir obrazini qayta talqin qilib, qozoq folklorining shaytonlashtirilgan qahramonini onalik himoyasi va kuchi timsoliga aylantiradi. Matodan yasalgan pannolar ayol tajribasini - onalik, yo'qotish va omon qolishni - zamonaviy epos makoniga ko'chiradi.
NAOMI
«Nafis arvohlar, onalarimga» ipak pardasida koreys va xitoy afsonalarining qahramonlari yagona hikoyada uchrashadi. Suv obrazlari orqali rassom qayg'u, fidoyilik, sevgi va turli davrlardagi ayollar o'rtasidagi ko'rinmas munosabatlar haqida gapiradi.
Oyjon Xayrullayeva
«Panja» nomli besh qismli asarda rassom katta buvisining tarixini hikoya qilib, uning hayoti bosqichlarini tana xotirasi va islom miniatyurasi obrazlari bilan bog'laydi. Shaxsiy hikoya asta-sekin o'z mifologiyasini yaratish va ayolga o'z tarixining muallifi bo'lish huquqini qaytarishga intilishga aylanadi.
Radina Yasuyeva
Qozog'istonlik rassomning asarlarida ayol tanasi ijtimoiy kutilmalar va shaxsiy erkinlik to'qnashadigan makonga aylanadi. Onalik, an'anaviy rollar va madaniy ramzlarga murojaat qilib, Yasuyeva ichki qarshilik va ayolga o'z o'zligini saqlashga imkon beruvchi kuchni o'rganadi.
Rajni Perera
«Qo'riqchi» - Shri-Lanka mifologiyasi, ajdodlar xotirasi va ekologik tasavvur uyg'unlashgan ayol va qushning fantastik gibridi. Bu obraz orqali rassom onalik, migratsiya va hayotni qo'llab-quvvatlay oladigan kelajakni izlash haqida fikr yuritadi.
Ritika Pandey
Rassom o'zi chizgan rasmlarida mifologiya, texnologiya va tabiat kuchlari hayotning yangi shakllarini tashkil etadigan spekulyativ olamlarni yaratadi. Uning qahramonlari va gibrid mavjudotlari inson tanasi va chiziqli vaqtning odatiy chegaralaridan tashqaridagi kelajakni tasavvur qilishni taklif etadi.
Taniya Petersen
Kashta uslubida tikilgan mato va performans Janubiy Afrika, Indoneziya va Markaziy Osiyoni og'zaki hikoyalar, musiqa va ajdodlar xotirasi orqali bog'laydi. Rassom majburiy ko'chirishlar merosiga, ayollar munosabatlariga va avloddan avlodga o'tish tufayli yashashda davom etayotgan an'analarga murojaat qiladi.
Umida Ahmedova
Zilola Saidova bilan birgalikda yaratilgan «MI — Mission Impossible» hujjatli videosida O'zbekistonning chekka qishloqlaridagi ayollarning amalga oshmagan orzulari va o'zlari mahrum bo'lgan imkoniyatlari haqida hikoya qiladi. Ularning shaxsiy hikoyalari o'z yo'lini tanlash huquqi haqidagi mulohazaga aylanadi.
Yelaman Muqtarxon
Eksperimental videolarda rassom gender o'zligi, tana avtonomiyasi va oilaviy munosabatlarni o'rganadi. Odatiy rollar va tanani idrok etish usullarini o'zgartirib, Muqtarxon qabul qilish, erkinlik va xurofotsiz ko'rinish imkoniyati haqida suhbat uchun makon taklif etadi.
Zarina Mukanova
«Ruhiy dasht» audioasarida dashtdagi qarindoshlik aloqalari, harakat va xotiraning jonli makoni sifatida namoyon bo'ladi. Rassomning ovozi yer ritmlariga quloq solishga va mansublikni bir joyga bog'lanish emas, balki insonlar, ajdodlar va atrof-muhitning uzluksiz aloqasi sifatida ko'rishga chorlaydi.
Zilola Saidova
“Devor soqchilari” turkumida fotosuratchi Markaziy Osiyodagi mugat jamoasi ayollarining uy interyerlarini suratga oladi. Bo‘yalgan devorlar va uy makoni madaniy o‘zlik va kundalik hayotning guvohi bo‘lib, uylar qayta qurilishi bilan yo‘q bo‘lib ketishi mumkin.
Fotosuratlar Zamonaviy madaniyat markazi “Selinnyy” matbuot xizmati tomonidan taqdim etilgan
Yangiliklar
HD tahririyatidan maktub
Haftada bir marta Markaziy Osiyoning eng yaxshi materiallari, voqealari va madaniy kashfiyotlarini yuboramiz.