Jodugarlar haqidagi fentezi-myuzikldan ta’qib qiluvchi
antiutopiyalargacha, ijtimoiy dramalardan anti-romkomlargacha. Tayyor turing: noyabr barcha
asablarimizni uzil-kesil tarang qilishni rejalashtirmoqda (aslida biz alla qachon taslim bo‘lganmiz).
«Qochayotgan odam» (14-noyabrdan)
«Qochayotgan odam» hikoyasi dunyodagi eng chalkash filmlardan biridir. Aslida roman Stiven Kingga
tegishli hisoblansa-da, ammo g‘oyaning ildizlari ancha chuqur – Robert
Sheklining 1958-yilda yozilgan «Tavakkalchilik uchun mukofot» hikoyasiga borib
taqaladi. Aynan ushbu yozuvchi mazkur konsepsiyani birinchi bo‘lib o‘ylab
topgan. O‘ziga xos televizion shouda qahramonlar pul va shon-shuhrat uchun omon
qolish o‘yinlarida ishtirok etishadi.
1987-yilda Arnold Shvartsenegger ishtirokidagi film
ekranlarga chiqqanda, tomoshabinlar kelajak arenalari va gladiatorlari
tasvirlangan yorqin jangovar filmni ko‘rishdi. Ammo Kingning kitobi bilan
kartinaning umumiy jihati kam edi. Bundan tashqari, lenta syujeti Iv Buasse
tomonidan Shekli asari asosida suratga olingan «Tavakkalchilik narxi» (1983) fransuz filmini deyarli
to‘liq takrorladi. Premyeradan so‘ng rejissyor hatto
“Qochayotgan odam” filmi prodyuserlarini plagiat uchun sudga bermoqchi bo‘lgan.
Yangi versiya voqeani o‘zining ilk antiutopik manbalariga qaytarishni
va’da qilmoqda. «G'aroyib
politsiyachilar» va «Drayvdagi bolakay» filmlari bilan tanilgan rejissyor Edgar Rayt shou va
gladiatorlari bo‘lmagan, faqat inson, tizim va ovdan iborat qayg‘uli filmni
tayyorlamoqda. Syujet markazida — o‘lim o‘yinining ishtirokchisi Ben. Bunda garovga shon-shuhrat emas, balki qahramonning
bemor qizining hayoti tikilgan.
Endi bu safar «Qochayotgan odam» bir vaqtlar King
o‘ylab topgan, Shekli esa bashorat qilgan voqeani nihoyat hikoya qila oladi.
«Yirtqich.
O‘lim sayyorasi» (6-noyabrdan)
«Yirtqich» franshizasi Den Traxtenberg boshchiligida
qayta tug‘ilishda davom etmoqda va bu safar tomoshabinlarni kutilmagan burilish
kutmoqda. Filmning bosh qahramoni odam emas, balki o‘zining birinchi qonli
tashabbusini boshdan kechirayotgan ovchilar irqining Dek ismli yosh vakili — yautjadir.
Uning o‘ljasi yovvoyi sayyoradagi yirtqich hayvonlar
bo‘lib, bu yerda omon qolish deyarli imkonsiz. Ammo Dek yaralangan Tiyani
topgach, hamma narsa o‘zgaradi. Bu qahramon «Begonalar» nomli filmlar
seriyasidan keyin g‘amgin taqdiri bilan mashhur bo‘lgan «Veyland-Yutani» missiyasining yarim vayron qilingan androididir. Mashina va ovchi o‘rtasida
g‘alati ittifoq paydo bo‘ladi hamda film seriyasi tarixida birinchi marta
tomoshabin dunyoni Yirtqichning ko‘zi bilan ko‘radi.
«O‘lja» va «Qotillarning qotili» filmlaridan so‘ng
Traxtenberg yana koinot mifologiyasi mavzusi bilan tajriba o‘tkazmoqda hamda franshizani
yirtqich hayvonlar evolyutsiyasi va ovning axloqiy qoidalari haqidagi keng
ko‘lamli dostonga aylantirmoqda. «O‘lim sayyorasi» shunchaki jangari film emas, balki afsonaning yangi bobi
bo‘lib, unda maxluq qahramonga aylanadi.
«Aldov illyuziyasi 3» (13-noyabrdan)
2025-yilga kelib, «Aldov illyuziyasi» kutilmaganda
to‘laqonli franshizaga aylandi, garchi filmning mashhur birinchi qismi
2013-yilda yakunlangandek ko‘rinsa-da,
ikkinchisi faqatgina uning muvaffaqiyat formulasini takrorladi. Endi bu ishga «G‘azabdagi ayol» ni suratga olayotgan Jon Chuning o‘rniga Ruben
Flyaysher («Venom», «Zombilendga xush kelibsiz») jalb etildi.
Yangi filmda «To‘rt chavandoz» ko‘zboylog‘ichlar
jamoasi o‘zining eng katta (boshqacha bo‘lishi mumkin emas!) o‘g‘irligini sodir
etish uchun yosh avlodni yollaydi. O‘yinga dunyodagi eng katta olmos tikilgan.
Jessi Ayzenberg, Vudi Xarrelson, Deyv Franko va Ayla Fisher qaytib kelmoqda va
ularga Dominik Sessa («Tark etilganlar») kabi yangi aktyorlar qo‘shilmoqda.
Ssenariy ko‘cha tryuklaridan xalqaro qarshilikkacha
bo‘lgan ko‘lamni kengaytirishni va’da qiladi. Biroq asosiy savol o‘sha-o‘sha:
birinchi qismdan keyin sehrgarlik tugamadimi? Uchinchi film — bu shouni hali
ham hayrat bilan tomosha qilish mumkinligini isbotlashga urinishdir.
«Mangu g‘azabdagi ayol» (20-noyabrdan)
Shov-shuvli «Oz mamlakati haqida»gi ertakning sahna
orti voqealari yanada sirli tus olib kengayib bormoqda. «Mangu g‘azabdagi
ayol»ning ikkinchi qismi bir vaqtlar iste’dodli, himoyasiz va mehribon qiz bo‘lgan
hamda qo‘rquv, xiyonat va atrofdagilarning ikkiyuzlamachiligi tufayli G‘arbning
yovuz jodugariga aylangan Elfabaning hikoyasini davom ettiradi. Uning dugonasi
Glinda esa, aksincha, shon-shuhrat, hukmronlikka ega bo‘ladi va xalq mehrini
qozonadi. Ushbu qarama-qarshilik fonida Oz dunyosi bir vaqtning o‘zida
gullab-yashnaydi va parchalanadi — xuddi tashqi va ichki olamning abadiy
ziddiyatini aks ettiruvchi ko‘zgu kabi.
Ikkinchi qismda Elfaba butunlay quvg‘unga uchraydi, o‘rmonga
yashirinadi, shu bilan birga noyob fazilati — o‘ziga va o‘z ideallariga
sodiqlikni saqlab qoladi. Olomon olqishiga mahliyo bo‘lgan Glinda asta-sekin
eng yorqin liboslar ortida yashiringan bo‘shliqni his qiladi.
Sikvel keng ko‘lamli: rejissyor Jon M. Chu Ozning
sehrli dunyosini uchar
qal’alar, zumrad chang bo‘ronlari va myuzikl chiqishlar bilan haqiqiy fantastik
operaga aylantiradi. Birinchi qism liboslari va rassomlar ishi uchun allaqachon «Oskar»larni qo‘lga kiritgan,
ikkinchisi esa treylerlariga qaraganda, har tomonlama reytingni yanada yuqoriga
ko‘tarishi kutilmoqda.
«So‘nggin,
mening sevgim» (27-noyabrdan)
Sakkiz yillik jimjitlikdan so‘ng, Linn Remsi («Kevinga
nimadir bo‘ldi») xavotirli, hissiyotli va hammamiz uzoq vaqt kutgan haqiqiy
psixologik drama bilan qaytmoqda.
Voqealar markazida Greys (Jennifer Lourens, u ham katta kinoga tantanavor tarzda qaytmoqda) va Jekson (Robert
Pattinson). Yosh er-xotin tinch hayotni orzu qilib, Nyu-Yorkdan o‘rmon
chetidagi uyga ko‘chib o‘tishadi. Ammo farzandi tug‘ilgandan so‘ng Greys tushkunlikga tushadi, voqelik
bilan aloqasini yo‘qotadi va ko‘ziga qo‘rqinchli narsalar ko‘rina boshlaydi.
Ularning munosabatlari muhabbat va nafrat o‘rtasida
tebranadi, film janri esa oilaviy drama va psixologik triller qorishmasini eslatadi.
Remsi onalik va nikohning qorong‘i tomonlarini tadqiq qiladi hamda
muhabbat abadiy sinovlardan ham iborat bo‘lishini isbotlovchi antiromkom (Antiromkom deb tanqidiy bahodan foydalanmasdan, balki
undan quvnoqlik va haqiqatga o‘xshashlik uchun foydalanib, kinoyani romantik
komediya qoidalariga soladigan film haqida aytiladi) kino yaratadi.
Lourens va Pattinsonning birgina duet ijrosi uchun ham bu kinoga tushsa
bo‘ladi, qolaversa gipnotik dahshatli tushga sho‘ng‘ish hissi maroqlidir.
Muhabbat hikoyalari, albatta, ajoyib, lekin bu har doim ham xomxayollarni kuzatish degani
emas.
«Zveropolis
2» (27-noyabrdan)
Yirtqichlar va o‘txo‘rlar qo‘shni stollarda bemalol
qahva ichadigan, quyonlar va tulkilar adolatni birga himoya qiladigan bu
shaharni hammamiz biroz sog‘inganga o‘xshaymiz. Judi Xopps va Nik Uayld yana
birga. Endi qahramonlar nafaqat politsiya bo‘limidagi sheriklar, balki sirli
sudraluvchi hayvon haqidagi ishni hal qilishi kerak bo‘lgan yashirin
agentlardir.
Birinchi kadrlardanoq hammasi ayon: Disney yana
bolalik chegarasidan tashqariga chiqqan. Boshqa tomondan, bu maʼlum edi, chunki
ushbu film davomini ishlagan jamoa birinchi «Zveropolis» va «Enkanto» rejissyorlari va ssenariy mualliflaridir. Mazkur multfilmlar esa bolalik
mavzusidan chekinib, avlodlar orasidagi muammolarga bag‘ishlangan.
Xuddi birinchi qismdagidek, detektiv syujeti zamirida
“boshqachalar”dan
qo‘rqish va hamma bir-birini toifalarga ajratadigan jamiyatda ishonchni saqlab
qolish qanchalik qiyinligiga ishora bor. Faqat
bu safar voqealar Zveropolisning eng qorong‘i hududiga –
sivilizatsiya qonunlari amal qilmaydigan joyga ko‘chiriladi.
«Imkonim
bo‘lganda, seni bir tepardim» (20-noyabrdan)
Drama markazida qizining kasalligi oldida va
o‘sib borayotgan ojizlik hissi bilan kurashishga urinayotgan yosh ona Linda
tasvirlangan. Uning turmush o‘rtog‘i dengiz kemasida oylab ishlaydi,
uy yumushlari va og‘ir tashxisli bolaga qarash esa to‘liq Lindaning zimmasiga
tushadi. Qizcha zond orqali ovqatlanadi, shifokor o‘tkazib yuborilgan
muolajalar uchun muntazam ravishda onasiga tanbeh
beradi.
Xonadonida suv toshib ketganda, Linda qizi bilan vaqtincha motelga ko‘chib o‘tishga majbur bo‘ladi.
Ammo maishiy tartibsizlik shunchaki qalbdagi ichki inqirozning aksi bo‘lib chiqadi — ayolning hayoti
asta-sekin nazoratdan chiqib ketadi.
Meri Bronshteynning A24 studiyasi uchun suratga olingan film «Sundanse» va Berlin
kinofestivallarida eʼtirofga sazovor bo‘lgan, unda aktrisa Rouz Birn eng yaxshi
ayol roli uchun «Kumush
ayiq» mukofotini qo‘lga kiritgan. Tanqidchilar ushbu rolni aktrisa
karyerasidagi eng kuchli rol, deya baholashmoqda. Ko‘proq «Astral» va «Iks
odamlar» kartinalari, «Qo‘shnilar: Urush yo‘lida», «Vegasdagi qizlar bazmi» kabi komediyalari bilan esga olinadigan aktrisa bu safar dramatik isteʼdodini
namoyon qilgan va qalblarga yetib boruvchi haqiqat darajasini ko‘rsata olgan.
