Shohimardon: eksklav ambitsiyalari - fotoesse

Shohimardon — Qirg'iziston hududidagi o'zbek eksklavi bo'lib, bugungi kunda bu yerga sayyohlar, hozircha asosan O'zbekistondan, tobora ko'proq kelmoqda. Qo'shni davlat ichidagi tog'lar va tiniq ko'llar maskani bo'lgan Shohimardon nafaqat ajoyib dam olish joyi, balki Vodiyning etnik madaniyati, tarixi va tabiatini o'rganish yo'nalishi sifatida ham ulkan salohiyatga ega. Turizm infratuzilmasi turizm ambitsiyalaridan hali ortda qolayotgani haqida — Ildar Sodiqov va Sergey Pogosyanning fotoinshosida.

Eksklav hududiga kirish uchun mahalliy aholi Farg'ona viloyatidagi Vuadil shaharchasi yaqinidagi chegaradan o'tishi kerak. Qirg'iziston hududi bo'ylab atigi 15 km — mana u, har tomondan go'zal tog'lar bilan o'ralgan mashhur Shohimardon. Hudud ikki aholi punktidan iborat — shu nomdagi Shohimardon shaharchasi va Yordan.

Biz ataylab yashillik paydo bo'lishidan oldin bordik – joyning panoramasini ortiqcha vizual shovqinsiz suratga olish uchun. Va biz Shohimardonnni turfirma katalogidan emas, balki butunlay boshqacha ko'rdik: quruq tog' yonbag'irlari, deyarli hech qanday o'simlik yo'q va juda ko'p tosh. Va o'zingni odatdagi tsivilizatsiyadan juda uzoqda his qilasan.

Ildar Sadykov

Asosiy diqqatga sazovor joylardan biri – sovet davridan qolgan tashlandiq park. Yo'lakchalar, daraxtlar, qandaydir inshootlar, o'tmishdagi kurort obodonlashtirish izlari saqlanib qolgan. Bir vaqtlar Shohimardon mashhur dam olish maskani va sovet alpinistlarining bazasi bo'lgan.

Bu yerda Ko'k ko'llar ham bor. Ularga kanat yo'li orqali yetib borish mumkin, undan keyin Shohimardonning butunlay boshqa qismi – tog'li va deyarli odamsiz hudud boshlanadi.

Shohimardonda muqaddas joylar ham yetarli. Bu yerda hatto Hazrat Ali – payg'ambar Muhammadning kuyovi dafn etilgan bo'lishi mumkin degan taxmin bor.

Asta-sekin Shohimardon turistik oqimni oshirmoqda. Dam oluvchilar ijaraga oladigan dachalar, oilaviy mehmonxonalar paydo bo'lmoqda. Mahalliy aholi o'z uylarini va hatto kvartiralarini ijaraga bermoqda. Bularning barchasi — o'z iqtisodiyotini yaratishga qo'shgan hissa.

Ammo bitmas muammolar ham bor: axlat, tartibsizlik, aql bovar qilmas tabiat fonida tashlandiq va taxta qoqilgan ob'ektlar. Ko'proq sayyohlarni qabul qilish istagi bilan birga ortib borayotgan oqimni qanday xizmat ko'rsatish va asosiy boylik sifatida nimani saqlash kerakligini tushunish ham keladi degan umiddamiz.

Shohimardon o'z tarixining qiziqarli nuqtasida bo'lib chiqdi: eski sovet kurorti hali butunlay o'chirilmagan, yangi turistik zonalar esa zarur bo'lgan hamma narsa bilan qoplana boshlayapti. Bizga bu dunyoni hozir, ikki formatsiya bir vaqtda mavjud bo'lgan paytda ko'rish va qayd etish nasib etdi.

Ildar Sadykov