Moda va Uslub

Ko'rgazmadan keyin asosiy ish boshlanadi

Marhamat Umarova

5 daqiqa o‘qish
Foto: Husniddin Ato

Yakuniy ko'rgazma bajarilgan ish natijasini ko'rish imkonini beradi va ta'sirchan ko'rinadi: bir necha daqiqada tomoshabin kolleksiyalar bilan tanishadi, fotograf esa muvaffaqiyatli kadrlarni oladi. Ammo biz tashkilotchilar va YUNESKO ofisi bilan birgalikda tushunamiz: bitta ko'rgazma yetarli emas. Ishtirokchilar olgan ko'nikmalarini amalda qo'llay olishi va dastur tugagach o'z loyihalari ustida ishlashni davom ettirishi muhim.

Ko'rgazma loyihaning muayyan kundagi holatini qayd etadi. Professional natija keyinroq namoyon bo'ladi: dizayner ishlashda davom etadimi, o'z brendiga ega bo'ladimi, mahsulot sifati o'zgaradimi, keyingi ta'limga kiradimi, bilimini boshqalarga bera oladimi.

Yosh dizaynerlar bilan ishlagan yetti yil davomida men turli trayektoriyalarni kuzatdim. Kimdir o'z brendini rivojlantirishda davom etdi. Kimdir boshqa ijodiy kasbga o'tib, talabgir fashion-fotografga aylandi. Ba'zi ishtirokchilar Italiyada ta'limni davom ettirdi. Bitiruvchilardan biri keyinchalik o'zi fashion yo'nalishidan dars bera boshladi.

Men uchun bu natijalar kurs davomida yaratilgan mahsulotlar sonidan muhimroq. Yaxshi ta'lim dasturi insonga murabbiy bilan ishlash tugagach ham foydalanadigan vositalarni qoldiradi.

Sifat ichki tomondan boshlanadiMarhamat Umarova yosh dizaynerlarga g’oyani eskizdan tayyor mahsulotgacha material, maket va texnologiya orqali yetkazishga qanday yordam beradimag.humodoc.comSifat ichki tomondan boshlanadi

Dastur guruhni eshitishi kerak

Men dasturni oldindan tayyorlayman, ammo uni yopiq konstruksiya sifatida qabul qilmayman. Mazmun ishtirokchilarning haqiqiy darajasiga va ularning professional vazifalariga mos kelishi kerak.

Oxirgi guruhlardan birida o'tkazilgan dastlabki so'rov ishtirokchilarga turli bilimlar zarurligini ko'rsatdi. Ba'zilar brend yaratishni tushunmoqchi edi: maqsad qo'yish, pozitsiyalash, narx belgilash va ilgari surish. Boshqalar uchun kolleksiya qanday qurilishi, ish qanday bosqichlardan iboratligi va g'oya qayerda mahsulotga aylana boshlashi muhim edi.

Brending bo'limi menda allaqachon tayyor edi. Kolleksiya qurish haqidagi materiallarni bevosita kurs davomida qo'shishga to'g'ri keldi. Men uchun bu ish tamoyili. O'qituvchi oldindan yozilgan rejaning saqlanishi uchun emas, guruh zarur bilimlarni olishi uchun javob beradi.

Oxirida biz amaliy himoya o'tkazamiz. Ishtirokchilar guruhlarga bo'linadi: ba'zilar brend ishlab chiqadi, boshqalar kolleksiya konsepsiyasini yig'adi. So'ngra biz yechimlarni tahlil qilamiz, konstruksiyani, materiallarni, bajarilish sifatini va mahsulot mantiqini ko'rib chiqamiz.

Bunday ish g'oya haqida suhbat bilan jarayonni tushunish o'rtasidagi farqni tez ko'rsatadi. Dizayner qarorlar qabul qilishi, ularni tushuntirishi va oqibatlarini ko'rishi kerak. Shu paytda ta'lim dasturi professional sinovga aylanadi.

Foto: Husniddin Ato

Mualliflik tili mustaqillik bilan tekshiriladi

Dizaynerning o'z tili to'liq kolleksiyadan oldin ham namoyon bo'ladi. U shakl tanlashda, materialga munosabatda, cheklovlar bilan ishlash qobiliyatida va mustaqil qarorlar qabul qilishga tayyorlikda ko'rinadi.

Ishtirokchilardan biri menga ichki yo'nalishning aniqligi bilan alohida esda qoldi. Darslar davomidayoq uning o'z g'oyasini eshitishi va uni doimiy ravishda o'qituvchiga tayanmasdan rivojlantira olishi ayon edi.

Natijada u ikki xil kolleksiya yaratdi. Birinchisi koreys madaniyati, hajm va simmetriya bilan bog'liq edi. Ikkinchisi muzliklarning erishi va suvni saqlashga qaratilgan edi. Mavzular deyarli kesishmadi, ammo ikkala ishda ham mualliflik intonatsiyasi saqlanib qoldi.

Murabbiy uchun bu eng muhim natijalardan biri. Ishtirokchi olgan vositalarni o'z materialida ishlatadi va o'ziga tegishli yechimlar tizimini shakllantiradi.

Bunday rivojlanish g'oyaning professional sinovi paytida sodir bo'ladi. U shakl, material, konstruksiya va mahsulot kim uchun yaratilganini tushuntirish zarurati orqali o'tadi.

An’ana - bezak emasNega o’zbek tekstili bilan ishlash texnologiyani bilishdan boshlanib, bozor bilan tugaydimag.humodoc.comAn’ana - bezak emas

O'qituvchi ko'lamni kengaytiradi

Bu yil mentorlik loyihasiga kurs tinglovchilari sifatida kasb-hunar kollejlarining o'qituvchilari kiritildi. Ba'zan bu talabalar bilan ishlashdan ko'proq vaqt talab qiladi. Inson allaqachon professional tajribaga ega va ko'pincha asosiy mavzular unga tanish deb o'ylaydi.

Darslar jarayonida ilgari kamroq e'tibor berilgan sohalar aniqlanadi: ishlov berish sifati, materiallarning xossalari, talabalarni amaliy ishga jalb qilish usullari, xatolarni tahlil qilish va nazariya bilan mahsulot o'rtasidagi bog'liqlik.

Biz nafaqat dizayn, balki o'qitish metodikasining o'zini ham muhokama qilamiz. Talaba xatoga olib kelgan tamoyilni tushunishi va bu bilimni keyingi ishida qo'llashni o'rganishi kerak. Buning uchun muayyan narsani oddiygina tuzatish yetarli emas.

Ba'zi o'qituvchilar trening davomidayoq yangi materiallarni talabalari bilan ishlatishlarini aytdilar. Gap texnologik usullar, ishlov berishga yondashuvlar va amaliy topshiriqni qurish usullari haqida edi.

Bunday ishning to'liq samarasi keyinroq seziladi. Bitta o'qitilgan dizayner o'z amaliyotini o'zgartiradi. Yangi usullarni o'zlashtirgan o'qituvchi kelajakdagi dizaynerlarning butun guruhi ishini o'zgartira oladi. U orqali ta'lim dasturi davom topadi va kengayib boradi.

Foto: Husniddin Ato

Kursdan keyin professional marshrut kerak

Ta'lim bilan bozor o'rtasida tafovut saqlanib qolmoqda. Biz dizaynerni material bilan ishlashga, kolleksiya qurishga, brending tamoyillarini tushuntirishga o'rgatishimiz va tayyor mahsulotlarni festivalda ko'rsatishimiz mumkin. Shundan so'ng yosh muallif ko'pincha yana real ish sharoitlari oldida yolg'iz qoladi.

U auditoriyani aniqlashi, xaridor topishi, narxni tekshirishi, ishlab chiqarishni tashkil qilishi va qaysi mahsulotlar talabga ega ekanini tushunishi kerak. Bu vazifalar alohida qo'llab-quvvatlashni talab qiladi.

Shuning uchun ta'lim dasturlarini mahalliy dizaynerlar bilan ishlaydigan va yaratilgan mahsulotni sotuvga yetkaza oladigan maydonchalar bilan bog'lash kerak. Mentorlikdan so'ng muallifga keyingi bosqich zarur: professional taqdimot, xaridordan fikr-mulohaza, narxni sinovdan o'tkazish, muvaffaqiyatli modelni takrorlash imkoniyati.

Bozor zaif joylarni tez aniqlaydi. U auditoriya qanchalik aniq belgilanganini, narx tushunarlimi, mahsulot foydalanishda qulaymi, xaridor qo'l mehnati uchun to'lashga tayyormi va dizayner sifatni yo'qotmasdan ishlab chiqarishni takrorlay oladimi - bularni ko'rsatadi.

An'anaviy to'qimachilikdan foydalanadigan mualliflar uchun bu o'tish alohida ahamiyatga ega. Qo'lda to'qilgan matolarning yuqori narxi mahsulot sifati, uning kelib chiqishi va professional ijrosi bilan izohlanishi kerak. Barqaror talab hunarmandlar mehnatini qo'llab-quvvatlaydi va texnologiyalarni saqlaydi.

Men ta'lim dasturini murabbiy ketganidan keyin qoladigan natijaga qarab baholayman. Agar ishtirokchi ishlashda davom etsa, brend yaratsa, o'qishni davom ettirsa, ijodiy industriya ichida yo'nalishini o'zgartirsa yoki o'zi dars bera boshlasa, kurs unga bitta kolleksiyadan ko'proq narsa bergan.

Bunday dasturlarni rivojlantirishning keyingi bosqichi - o'qitish, ishlab chiqarish va bozor o'rtasidagi aniq bog'liqlik. Shunda ko'rgazma professional yo'lning birinchi ommaviy nuqtasiga aylanadi, kursning oxirgi tadbiri emas.

Material O'zbekistondagi YUNESKO vakolatxonasi bilan hamkorlikda tayyorlangan

Yangiliklar

HD tahririyatidan maktub

Haftada bir marta Markaziy Osiyoning eng yaxshi materiallari, voqealari va madaniy kashfiyotlarini yuboramiz.