Sifat ichki tomondan boshlanadi

Marhamat Umarova yosh dizaynerlarga g'oyani eskizdan tayyor mahsulotgacha — material, maket va texnologiya orqali yetkazishga qanday yordam beradi

Dizaynda deyarli kadrga tushmaydigan ish qismi bor. U mahsulot ichida: o'tirishda, choklarni ishlashda, astar tanlashda, matoning konstruksiya bilan aniq qo'shilishida. Aynan shu yerda g'oya voqelik bilan uchrashadi va muallifning professional darajasi namoyon bo'ladi.

YUNESKO loyihalarida yosh dizaynerlar bilan ishlagan yetti yil davomida ta'lim dasturlari ishtirokchilari tarkibi qanday o'zgarayotganini kuzataman. Dastlabki yillarda kasb asoslarini tushuntirishga to'g'ri keladigan odamlar kelardi. Hozir tanlov aniqroq bo'ldi: ko'pchilik allaqachon kolleksiyalar yaratmoqda, ko'rgazmalarda qatnashmoqda, o'z brendlarini rivojlantirmoqda. Ularda motivatsiya, tajriba va o'z qarashlari bor.

Tajriba va kolleksiyaning mavjudligi esa materialni avtomatik tushunishni bermaydi. Dizayner brend konsepsiyasi haqida ishonchli gapirishi, ishlarini boshqa mamlakatda ko'rsatishi va shu bilan birga materialshunoslik, texnologiya, konstruksiya va sifat nazoratida qiyinchiliklarga duch kelishi mumkin. Bu bo'shliqlar eskiz mato bilan uchrashishi kerak bo'lgan paytda namoyon bo'ladi.

Shuning uchun sifat nazoratini har bir trening dasturiga kiritaman. Ba'zi ishtirokchilar uchun bu eng kutilmagan mashg'ulot bo'ladi. O'z kolleksiyalari bilan podiumga chiqqan dizaynerlar tahlildan so'ng yonima kelib, o'z xatolarini birinchi marta ko'rganliklarini aytishadi. Ular o'tirishga, mahsulotning ichki tomoniga, materiallar qo'shilishiga va matoning konstruksiyaga mosligiga boshqacha qaray boshlaydilar.

Sifat ishning har bir bosqichida shakllanadi. Oxirida uni tekshirish mumkin, lekin tayyor kolleksiyaga alohida xususiyat sifatida qo'shib bo'lmaydi.

Material yechim chegaralarini belgilaydi

Materialni avval tushunish, keyin uning yuzasini va funksiyasini o'zgartirish kerak. Bu tabiiy atlas, shoyi, qo'l to'qimachiligi va aniq fakturali matolar bilan ishlashda ayniqsa muhim. Har bir matoning zichligi, plastikasi, yo'nalishi, yuklama chegarasi va konstruksiyada o'zini tutish usuli bor. Bu xususiyatlarni hisobga olmagan eskiz tasvir bo'lib qolaveradi.

Yorqin misol - astar. Men muntazam ravishda yaxshi tabiiy atlas yoki qo'lda ishlangan shoyidan tikilgan, ichiga eng arzon sintetik material qo'yilgan mahsulotlarni ko'raman. Tashqi ko'rinishda buyum ta'sirli ko'rinishi mumkin, ammo ichida mahsulot mantiqi buziladi. Qimmatbaho mato butun ish sifatini pasaytiradigan yechim bilan qo'shilgan. Astar qulaylikni, xizmat muddatini, shaklning o'zini tutishini va buyumning kiyimda qanday qabul qilinishini belgilaydi.

Xuddi shunday aniqlik choklarni ishlash, kashtachilik tanlash va naqsh bilan ishlashda ham talab qilinadi. Qo'l mehnatining o'zi buyumni ishonchli qilmaydi. U konstruksiya, material va mahsulot vazifasi bilan bog'liq bo'lishi kerak. Dekorativ usul shakldan alohida mavjud bo'lganda, u yuzani ortiqcha yuklaydi va asl matoni yashiradi.

Marg’ilon. Atlas to’qimachilikdan ko’proq narsaga qanday aylanmoqdaFestivalning birinchi kuni “Atlas bayrami” an’anaviy to’qimachilikda tarix, ta’lim, dizayn va hudud iqtisodiyoti qanday birlashishini ko’rsatdi.mag.humodoc.com

Maket haqiqatni ko'rsatadi

Eskiz yo'nalish beradi, lekin dizaynerning professional tili material bilan ishlashda namoyon bo'ladi. Qog'ozda deyarli har qanday shaklni chizish mumkin. Keyingi bosqich muallif uni qura oladimi, proporsiyalarni saqlay oladimi, hajmni tashkil qila oladimi va yechimni kiyishga yaroqli natijaga yetkaza oladimi - shuni ko'rsatadi.

Yaxshi misol - "Muqarnas" kolleksiyasi. Uning muallifi kuchli kolleksiya sifatida tasavvur qilish qiyin bo'lgan eskizlardan boshladi. Biz rivojlantirish yo'nalishlarini tanladik va mulyaj matosida ishlashga o'tdik. Maketda hajm, plastika va shaklning me'moriyligi paydo bo'ldi. Zaif dastlabki chizmalar bichish, konstruksiya va yechimni izchil tekshirish tufayli kuchga ega bo'ldi.

Boshqa ishtirokchida professional til turli mavzular bilan ishlash qobiliyati orqali namoyon bo'ldi. Bir kolleksiyada u koreys madaniyatiga, hajm va simmetriyaga murojaat qildi, boshqasida - muzliklarning erishi va suvni saqlashga. Mavzular har xil edi, ammo ikkala ishda ham o'z qiziqishlarini vizual tizimga o'gira oladigan muallif sezilib turdi.

Bunday vaziyatda murabbiyning vazifasi qarashni aniq sozlashdan iborat. Dizaynerga o'z yondashuvining kuchli tomonlarini ko'rishga, g'oyani materialda tekshirishga va amalga oshirish uchun vositalar olishga yordam berish muhim. Bu jarayon uchun yagona estetika kerak emas. Har bir muallifga o'z yechimini yetkazishga imkon beradigan professional intizom kerak.

Ta'limdan mahsulotga

2026-yil bahor va yozida men ishlagan innovatsion dizayn bo'yicha ta'lim dasturlarida mashg'ulotlar ketma-ketligi bitta o'tish atrofida qurilgan: g'oyadan mahsulotga. Biz kostyum tarixi va an'anaviy to'qimachilik, rang, siluet va stilistikadan boshladik, so'ng maqsadli auditoriya, mijoz portreti va brend DNKsini muhokama qildik. Shundan so'ng ishtirokchilar vizual to'plamlarni yig'dilar, eskizlarni tasdiqladilar, materiallarni hisoblab, texnik topshiriqni shakllantirdilar.

Keyingi bosqichlarda ish aniq bo'lib bordi. Samarqandda biz XIX asr oxiri va XX asr boshlaridagi an'anaviy o'zbek kostyumini, to'qimachilik tarixini va uni zamonaviy qo'llash imkoniyatlarini tahlil qildik. Toshkentda ishtirokchilar maketlar, o'tirish va konstruksiya bilan ishladilar, muzeylar va ko'rgazmalarga, shuningdek Madina Kasimbayevaning ustaxonasi va shourumiga tashrif buyurdilar. Ular "Hunarmand" uyushmasi taqdim etgan matolarni tanladilar va ishlab chiqarish uchun hujjatlarni tayyorladilar. Amaliyotda ishtirokchilar mato va furnitura sarfini hisoblab, texnologik yechimlar qabul qildilar, dublirlovchi materiallar, burmalar va bichish bilan ishladilar.

Bunday tartib dizaynerning o'zi uchun muhim. U g'oya qayerda aniqlashtirishni talab qilishini, material qayerda tuzatishni buyurishini va yechim qayerda ishlab chiqarishga tayyor ekanini ko'rsatadi. Brend haqida gapirganda bunga pozitsiyalash, narx, ilgari surish va xaridor qo'shiladi. Kolleksiya real iqtisodiyotda mavjud va uning talablariga bardosh berishi kerak.

Bozor bu yerda professional ishning davomi sifatida namoyon bo'ladi. Xaridor sifatni yuza, o'tirish, ichki tomoni va xizmat muddati bo'yicha o'qiydi, hatto buni so'z bilan ifodalamasa ham. Dizayner bu tajribani har bir mahsulot bilan shakllantiradi. U qo'lda to'qilgan mato qimmat naqsh sifatida yoki tarixi, texnologiyasi va asoslangan qiymatiga ega material sifatida qabul qilinishini belgilaydi.

An’ana - bezak emasNega o’zbek tekstili bilan ishlash texnologiyani bilishdan boshlanib, bozor bilan tugaydimag.humodoc.com

Mening murabbiy sifatidagi vazifam - ishtirokchini mualliflik g'oyasi aniq konstruksiyaga, mahsulotga va muayyan inson uchun taklifga aylanadigan nuqtaga yetkazish. Bu jarayonda eskiz boshlanish bo'lib qoladi. Professional natija dizayner har bir qaror uchun javobgar bo'lgan joydan boshlanadi, shu jumladan tomoshabin buyum uning qo'liga tushgandan keyingina ko'radigan narsa uchun ham.

Material O'zbekistondagi YUNESKO vakolatxonasi bilan hamkorlikda tayyorlangan