Joylar
Soh: qishloqlar va odamlar - fotoesse
Ildar Sadikov, Mariya Maksmicheva, Sergey Pogosyan
So'xda - 90 mingga yaqin aholi va 25 ta mahalla bor. Aynan mahalla bu yerda asosiy ma'muriy birlik bo'lib, odamlar birligining ramzi hisoblanadi. "Qit'adan", ya'ni O'zbekiston hududidan uzilib qolgan So'x aholisi sholi dalasida, hasharlarda yoki Navro'z bayramini nishonlash paytida stadionda birlashadi. Ildar Sodiqov va Sergey Pogosyanning fotoessesida - So'x aholisi o'zlarining kundalik tashvishlari va bayram tantanalari bilan.
Biz So'xga ro'za paytida va Navro'z bayramining birinchi kunida bordik. Noma'lum tomonga yo'l oldik, qayerda to'xtashimizni, anklavni kim ko'rsatishini bilmasdik. Ammo O'zbekistonda deyarli har doim bo'lganidek, bizga omad kulib boqdi: mashina bizni to'g'ridan-to'g'ri hokimiyat binosi oldiga olib keldi, u yerda hokimning o'zi bizni oqsoqollarga tanishtirdi va ekspeditsiyaga to'liq ko'maklashishni buyurdi. Birinchi daqiqalardan boshlab So'xning muloqotchan, dindor, quvnoq, mehnatkash aholisi bizga eshiklarini ochib, o'zlarining go'zal dunyosini ko'rsatdilar.
Surat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSurat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSurat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSurat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSurat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSo'x tabiati haqida yaqinda yozgan edik:
Эдем в кольце: природа Соха — фотоэссеИзучать Сох — узбекский анклав в Кыргызстане, в 65 км от границы, — это увлекательная и довольно сложная задача. Как трансграничный населённый пункт он остаётся труднодоступным даже для исследователей, а уж для туристов — тем более. А тем временем ландшафты и 3000-летняя история этого места — как торгового и инфраструктурного узла времён расцвета Бактрии и Согдианы — делают его желанной дестинацией для тех, кто хочет пройти древними караванными тропами. Удивительная природа Соха — в первой части фотоэссе Ильдара Садыкова и Сергея Погосяна.mag.humodoc.com
So'xdagi odamlar tojik tilida gaplashadi. Shu bilan birga, bu yerda deyarli hamma narsa O'zbekistondagidek.
Mahalla va qishloq so'xliklar uchun birodarlikni anglatadi: qo'shnilar doimo bir-birlarining hayotida qatnashadilar, hashar va uy qurilishiga yig'iladilar, to'y qilishda yordam beradilar. Ayollar birgalikda ovqat tayyorlaydilar, erkaklar uyni tartibga keltiradilar.
Yoki ular birgalikda masjid qurishlari mumkin. Bu yerda masjidlar juda ko'p, har bir mahallada deyarli bor. Hozir eski, kichik masjidlar yangi namunadagi, ko'proq namozxonlarni sig'diradigan inshootlarga aylantirilmoqda.
Surat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSurat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSurat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSurat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSurat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanBu yerdagi odamlar chorvachilik bilan shug'ullanadilar, guruch va mevalar yetishtiradilar.
«Biz kelganimizda So'xning quyi qismida o'rik allaqachon gullagan edi, yuqoriroqda, tog'larga yaqinroq joyda esa daraxtlar hali yalang'och edi. Bu manzaralarni suratga olish uchun ideal payt edi»
Ammo hayratlanarli manzaralar kabi odamlar ham qiziqarli: "qit'a"ni sog'ingan, muloqotchan, go'zal, mehmondo'st va juda ahil.
Surat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSurat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSurat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSurat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanNafaqat anklav hududi tufayli yoki kundalik tashvishlar bilan birlashgan So'x aholisi bayramlarda ham birga bo'ladilar. Bayram esa o'zini nafaqat qo'shnilarga, balki butun dunyoga ko'rsatish uchun imkoniyatdir.
Surat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSurat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSurat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSurat: Ildar Sodiqov, Sergey Pogosyan«Navro'zning rasmiy bayramida stadionda, mening his qilishimcha, butun anklav to'plangan edi. Bolalar soni aql bovar qilmas darajada ko'p edi. Va, albatta, hamma juda chiroyli kiyingan edi - axir bayram o'zingdagi eng yaxshi narsalarni ko'rsatish uchun imkoniyatdir. Bu kuni anklavda dam olish kuni e'lon qilindi, hamma bayramga keldi, odamlarning ko'zlari zavqdan porlab turardi».
So'xliklarning uylari O'zbekiston uchun odatiy, ammo katta va uzun ayvonlari bilan ajralib turadi. Issiq mavsumda bu yerda mehmonlarni qabul qiladilar.
«Biz katta hovli, chiroyli bezatilgan va juda ozoda bir uyga kirdik. Ichkarida yana bir hovli borligi ma'lum bo'ldi - u yerda piyoz va yuvilgan kirlar quritiladi, sigirlar saqlanadi. Meni hayratga solgan narsa shu ediki, uy top-toza edi va chorva hidi sezilmasdi».
Surat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSurat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSurat: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanSo'x bozorlarida mahalliy, o'zbek tovarlarining ancha katta assortimentini topish mumkin, ammo aholi qo'shni qirg'izlar bilan ham faol tovar almashadi, kundalik va ish masalalarini hal qiladi.
«Bu safarda biz qishloqlardan biridagi bozorga bordik. Ko'rinishidan g'ayrioddiy narsa yo'q, ammo bu savdo manzarasi tog'lar fonida nihoyatda o'ziga xos ko'rinardi».
Foto: Ildar Sadykov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sadykov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sadykov, Sergey PogosyanO'zbekistondan hududiy jihatdan ajralib turgan So'x aholisi milliy an'analarni ehtiyotkorlik bilan saqlab kelmoqda. Bu yerda asosiy taom - o'sha biz bilgan palov. Go'sht, guruch va mevalarning mo'lligi, eng muhimi, xo'jalikni muvaffaqiyatli yuritish uchun suvning yetarliligi ularga sog'lom ratsionga ega bo'lish imkonini beradi. Tabiat ijodkor qalblarni ilhomlantiradi. Birlashmoq haqidagi qat'iy qonun qiyinchiliklarni yengishga yordam beradi. Va shunga qaramay, anklav nafaqat tasodifiy va nafaqat bayramlarda mehmonlarni umid bilan kutadi.
Yangiliklar
HD tahririyatidan maktub
Haftada bir marta Markaziy Osiyoning eng yaxshi materiallari, voqealari va madaniy kashfiyotlarini yuboramiz.