An'analar
To‘g‘ri chiziqlarning mukammalligi – fotoesse
Ildar Sadikov, Mariya Maksmicheva, Sergey Pogosyan

To'qimachilik mahorati, ya'ni abrbandlik kasbi - tarixan erkaklar kasbi. Faqat 20-asrda konservativ an'ana zamon talablariga bo'ysunib, ayollarga to'quv dastgohlarini ommaviy egallashga imkon berdi. Faqat erkak kishi ko'p soatlar davomida sur'atni pasaytirmay va ishdan chalg'imasdan mukammal sifatli mato yarata oladi, deb hisoblanadi… Nasl-nasabli to'quvchi Abdulvohid Karimov san'atining sehrli jozibasi - Ildar Sodiqov va Sergey Pogosyanning fotoinshosida.
Jome masjidi – 19-asr islom me'morchiligining nodir asari, Qo'qon xonligi gullab-yashnagan davr mahsuli. Bir vaqtlar shaharning diniy hayoti markazi va qo'qonliklarning e'tiqod qudrati ramzi bo'lgan bu noyob yodgorlik Farg'ona vodiysi mashhur bo'lgan an'anaviy hunarlar maskaniga aylandi.
Ulardan biri – osmon go'zalligidagi ipak matolar yaratish.
Foto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanHunarmandchilikda an'analarning davom etishi bu o'lkalar uchun xosdir. Abdulvohid Karimov butun umri davomida bekasam – an'anaviy yo'l-yo'l ipak va paxta mato ishlab chiqarish bilan shug'ullanadi. Aynan shu mato rasman "erkaklar matosi" hisoblanadi, ammo u qadimdan dunyo bo'ylab tarqalib, vaqti-vaqti bilan Yevropa kutyurelarining kolleksiyalarida podiumlarda paydo bo'lib turadi.
Foto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanAbdulvohid Karimovning dunyosida hamma narsa go'zal: matolarning o'zi, mato to'liq qo'lda yaratiladigan qadimiy dastgoh; har bir buyum, kiyim, do'ppi yoki aksessuar, ularning bo'lajak egalariga mehr va did bilan tayyorlangan.
Foto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanDin musulmon erkaklarga ipak kiyim kiyishni taqiqlaydi. Topqir farg'onaliklar paxta va ipak iplarini aralashtirib, adras – sof ipakdan qolishmaydigan aralash mato yaratishni o'ylab topdilar. Bekasam erkakning mavqeini ta'kidlovchi material sifatida butun mintaqa bo'ylab tarqaldi. Hozir, rostini aytsak, uni hamma kiyadi.
Bekasam matosidagi rangli yo'llarning uyg'unligi – qandaydir o'ziga xos, hal qilinmagan sehr. Kumushrang, pushti, turli tusdagi yashil, ko'k, binafsha ranglar bir-biri bilan hayratlanarli darajada uyg'unlashib, ortiqcha yorqinlik taassurotini qoldirmaydi.
Bulutlarni bog‘lash san’ati — foto-esseDNК-mizga singib ketgan xon-atlas O‘zbekistonning davlat bayramlaridagi liboslarida, hunarmandchilik va moda festivallarida asosiy madaniy qadriyat sifatida namoyon bo‘ladi hamda mamlakat va millat merosining eng muhim qismiga aylanganidan faxrlanadi.mag.humodoc.com
Foto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanMen Vohidjonning ustaxonasiga ko'p marta kirganman, lekin doim yugurib. Bu safar uni ish jarayonida suratga olmoqchi bo'ldim. Darhol ustaning nevaralari yugurib kelishdi, keyin kichik qizi ham dastgohga o'tirdi. Ular ham an'anani davom ettirib, to'qimachilik ishiga o'zlarini bag'ishlashiga shubha qilmayman. Men o'zim ham Abdulvohiddan jilet sotib oldim. Sovg'a sifatida esa kolleksiyam uchun do'ppi oldim. Bu buyum darhol men uchun qadrli bo'lib qoldi.
Yaqinda choponlarga bo'lgan qiziqish biroz pasaygandek bo'ldi, ammo bichimi ham, uni kiyish an'anasi ham, buyumlarning o'zi ham o'zbek madaniyatidagi abadiy qadriyatlar sohasiga mansub. Chopon esa an'anaviy ravishda bekasamdan tikiladi. Moda davriy bo'lsa-da, g'arb odamining tasavvurini hayratga soladigan o'zbek matolarining xilma-xilligi va mashhurligi hozircha sushayotgani yo'q.
Foto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanFoto: Ildar Sodiqov, Sergey PogosyanBiroq an'ana soqchilari ko'pincha soyada qoladilar. Aynan hozir, bozor Xitoyning ommaviy ishlab chiqarishidagi psevdo-o'zbek sintetik matolari bilan to'lib-toshgan bir paytda, biz o'z qo'llarida – so'zning to'g'ridan-to'g'ri ma'nosida – an'anani yangi raqamli asrga olib kelgan, ota-bobolari ishini davom ettirib, texnologiyani saqlab qolgan kishilarga ehtiyotkorroq va diqqatliroq munosabatda bo'lishimiz kerak.
Yangiliklar
HD tahririyatidan maktub
Haftada bir marta Markaziy Osiyoning eng yaxshi materiallari, voqealari va madaniy kashfiyotlarini yuboramiz.