Ikki minginchi yillar nafosati baraka va kontrmadaniyat sintezi bugun juda uzoq va jozibali tuyuladi. Aynan ikki minginchi yillardagi bu ijodkorlar bir necha avlodni shakllantirib, bugungi kunda ham dolzarbligini yo‘qotmagan va hatto o‘sha davrlarni ko‘rmagan odamlarda ham qandaydir sog‘inch tuyg‘ularini uyg‘otadigan madaniy yo‘nalishni belgilab berdi, desak mubolag‘a bo‘lmaydi.
Bugun ushbu madaniyatning O‘zbekistondagi taqdiri qanday kechyapti? Namunaviy filmlardagi ko‘cha raqslari haqidagi tasavvurlar ortida aslida tirik jamiyat turibdi, va u o‘zini saqlab qolishga urinyapti, u rivojlanyapti va shaharning madaniy makonida o‘z o‘rni uchun kurashyapti.

Tarixiy asos

Toshkentdagi zamonaviy ko‘cha raqsi yo‘nalishlarining aksariyati AQShda yetmishinchi-to‘qsoninchi yillarda vujudga kelgan vaziyat bilan bog‘liq: ya’ni iqtisodiy inqiroz, irqiy jihatdan odam ajratish, istiqbolning yo‘qligi yoshlarda jo‘sh urib turgan kuch-quvvatni sarf qilish va hatto g‘azabdan qutulish yo‘lini izlashga undagan. Bu uslublar ko‘chalarda, klublarda, blok-pati (ko‘cha ziyofati yoki mahalla bayramlari) va xip-xop tadbirlarida rivojlangan. Ularni fristayl madaniyati, ya’ni improvizatsiya yo‘li bilan yaratiladigan harakatlar birlashtirib turadi. Bugungi kunda uchta asosiy uslubni ajratib ko‘rsatish mumkin: atletik breyking (breaking), gruvli hip-hop (freestyle hip-hop) va mushak nazoratiga asoslangan papping (popping,  musiqa ritmida mushaklarning keskin qisqarishi va bo‘shashishiga (papa yoki xit) asoslangan ko‘cha raqsi uslubi).
Biroq, raqs sahnasi tarixini nazariyachilarga qoldirganimiz ma’qul, chunki ko‘cha raqslarida maktab emas, balki jamoa har doim hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘lgan.
20-dekabr kuni Toshkentda Unity Base har yillik battli bo‘lib o‘tdi. Shu munosabat bilan bizda Toshkentning ko‘cha raqs sahnasi nima bilan yashayapti, degan savol paydo bo‘ldi. Ya’ni raqs jamoalari qanday shakllangan? Qanday qiyinchiliklarga duch kelmoqda? Ushbu savollar bilan biz Unity Base studiyasi asoschisi Timur Unity, professional raqqos va breyking-atlet Dmitriy Lukashyev va Overhitz jamoasi asoschisi Vladimir Meshcheryakovlarga yuzlandik.

Nima uchun ko‘cha raqsi madaniyatga kiradi?

Ko‘cha raqslarini ko‘pincha o‘smirlarga xos, vaqtinchalik, beqaror deb hisoblayman. “Ko‘cha raqslariga uzoq vaqt davomida shubha bilan qaralgan, xuddi odamlarning hali tushunib yetmagan yangiliklarga bo‘lgan munosabati kabi”, – deydi Dmitriy Lukashyev.
Bu qisman fristaylning tabiati bilan bog‘liq – u tomoshabin uchun noodatiy shaklga ega bo‘lib, har doim ham “tayyor san’at asari”ga o‘xshamaydi. Biroq, madaniyat ichidagi fristayl – bu ma’lum bir improvizatsiyali algoritm, fikrlash va musiqa hamohangligining o‘ziga xos usulidir. Raqqos musiqani real vaqtda talqin qiladi: ritm, tanaffuslar, musiqaning tuzilishi, ijrochining hissiy holati. Bu yodlanmagan matn, ammo o‘z grammatikasi, dialoglari va urg‘ulariga ega bo‘lgan til.
“Fristayl turlicha bo‘ladi va u haqiqatan ham har doim san’atni aks ettira olmaydi. Fristayl – bu lahzalar va his-tuyg‘ular haqida. Misol uchun, ko‘cha raqs uslubida xoreografiyani sahnalashtirish yoki chiroyli videoga olish san’atdir. Ko‘cha raqslarining ko‘p turli yo‘nalishlari mavjud va bularning barchasi madaniyatga kiradi. Va hatto bu so‘z “submadaniyat” darajasigacha qisqartiriladi”, – deydi Toshkentdagi Battle tashkilotchilaridan biri Timur Unity.

Shu tariqa, ko‘cha raqslaridagi san’at shakl sifatida fristaylning o‘zi emas, balki raqsning improvizatsiya doirasidan chiqib, o‘zini ifoda etish va ijroga aylanish xususiyatiga ega bo‘ladi. Bunday vaziyatlarda harakat so‘zlardan foydalanmasdan, shaxsiy tajriba va ichki holatlar haqida gapirish usuliga aylanadi.
Bu xususiyat haqida ijodkor va professional raqqos Artur Sadriyev (ARTHUR OVERHITZ) shunday deydi:
“Raqs orqali biz avvalo raqqosning o‘zi uchun muhim bo‘lgan his-tuyg‘ularini yetkaza olamiz, boshqalar esa unda o‘zlari anglagan ma’noni ko‘rishi mumkin. Bular turli sabablarga ko‘ra so‘z bilan ifodalab bo‘lmaydigan tuyg‘ulardir. Lekin ular haqida “sukut ham saqlay olmaymiz”. Raqsga tushish orqali biz o‘z hikoyamizni aytib beramiz. Og‘riq va quvonch, qayg‘u va muhabbat, to‘g‘ridan to‘g‘ri tushuntirish qiyin bo‘lgan ichki holatlar haqida gapiramiz. Bizning hunarimizda tanamizdan tashqari imo-ishoralar, yuz ifodasi, tanaffuslar, mayda tafsilotlar ham muhim”, — deydi Artur.

image
Ko‘cha raqslarining o‘ziga xosligi nafaqat harakatlarning maxsus texnikasi, balki ular yashagan muhitda ham bo‘lgan. Bu uslublar odamlarning jonli muloqotida tug‘ilgan. Shu tariqa, jamoa asta-sekin shakllanib borgan. Aynan ushbu muhitdan musobaqa sifatida emas, balki madaniyat ichidagi muloqot shakli sifatida battl kelib chiqqan.
Ko‘cha raqslarining madaniyat uchun ahamiyati haqidagi savol hali ham davom etmoqda, ayniqsa, ularni ko‘ngilxushlik yoki vaqtinchalik tamoyil sifatida qabul qilishga odatlangan muhitda. 
Ko‘cha raqslari madaniyat uchun muhimmi? Ishonch bilan aytamanki, ha, muhim, chunki raqslar rivojlangan vaqtdan buyon katta taraqqiyot yo‘lini bosib o‘tdi va bu ularning kelajagi buyuk ekanligini anglatadi! Ko‘cha raqslari odamlarga erkinlik, ritm tuyg‘usi, o‘zini odamlar orasida tirik his qilish va ijod qilish imkoniyatini beradi. Jismoniy raqs bilan shug‘ullanadigan odamlar kuchliroq va kelishgan bo‘ladi”, – deydi Dmitriy Lukashyev.

Bugungi kunda ko‘cha raqslarining ko‘lamini tushunish uchun jamiyatimizdagi qarashlar doirasidan chiqib, bu madaniyatning jahon miqyosidagi o‘rnini ko‘rib chiqish muhimdir:
“Ko‘cha raqslari – bu o‘ziga xos yo‘nalishlariga ega butun bir madaniyatdir (Masalan, biz bugun musiqalariga raqsga tushayotgan MC, didjeylar, raqqoslar, san’atkorlar). Ko‘plab san’atkorlarning o‘z teatr postanovkalari bo‘lib, ular Yevropa, Yaponiya, Rossiyaning mashhur teatrlarida qo‘yiladi. Ko‘pgina mamlakatlarda raqs madaniyatning ajralmas qismiga aylangan: masalan, Yaponiyada hukumat Breykingni faol qo‘llab-quvvatlaydi, shuningdek, Nike, Gshock, Casio, Adidas, Mercedes Benz, Red Bull kabi yirik brendlar ham faol ko‘makchi. Ushbu raqs madaniyatiga qiziqish bildirayotgan va uni mamnuniyat bilan qo‘llab-quvvatlayotgan oddiy odamlar soni ortib bormoqda”, – deya hikoya qiladi Dmitriy Lukashyev.

Battl muloqot shakli sifatida

Battl – ko‘cha raqs madaniyatining yuragi. Battl so‘zi jang deb tarjima qilingan bo‘lsa-da, ko‘cha raqs madaniyatida battl dastlab haqiqiy ziddiyatni kamaytirish maqsadida qarama-qarshi vazifani bajargan
Танец позволял выплеснуть напряжение, не разрушая связь между людьми. Именно поэтому после всех выходов танцоры часто жмут друг другу руки или обнимаются.
Raqs odamlar o‘rtasidagi munosabatni buzmasdan, keskinlikni yo‘qotish imkonini bergan. Shuning uchun ham barcha chiqishlardan so‘ng raqqoslar ko‘pincha bir-birlarining qo‘llarini siqadilar yoki quchoqlashadilar.
Ключевой элемент баттла — круг. Он физически и символически объединяет. В отличие от сцены, здесь нет дистанции между участником и зрителем: каждый может стать частью действия. Ты можешь не танцевать, но ты уже внутри процесса, ты свидетель и соучастник, а для новичков баттл — это вход в комьюнити.
Bu sohada qat’iy pog‘onaviylik yo‘q. Battlda eng mashhur raqqos ham yutqazishi mumkin, haqiqiy demokratiya ham shunda. Bunda mavqe g‘alabani kafolatlamaydi, hurmat esa har safar yangitdan qo‘lga kiritiladi. Bu ijtimoiy tuzilmalar uchun kamdan-kam uchraydigan vaziyatdir: maqom doimiy emas, balki raqsning o‘zi kabi harakatchan. Bunday tizim odamlarni bir-biridan ajratmaydi, balki birlashtiradi.
Battlning asosiy belgisi doira hisoblanadi. U jismoniy va ramziy jihatdan birlashtiradi. Sahnadan farqli o‘laroq, bu yerda ishtirokchi va tomoshabin o‘rtasida masofa yo‘q: har bir kishi harakatning bir qismiga aylanishi mumkin. Siz raqsga tushmasangiz ham, lekin jarayonning ichidasiz, guvoh va ishtirokchisiz. Battlga endi kirib kelganlar uchun esa bu jamoaga qabul qilinish imkoniyatidir.

Общий язык и взаимное признание Umumiy til va bir-birini tan olish

Battllar umumiy tilni shakllantiradi. Raqqoslar bir-birlarining harakatlarini tushunishni, ularga javob berishni, raqibning musiqa hissi va uslubini hurmat qilishni o‘rganadi. Hatto uslublar turlicha bo‘lsa ham, ishtirokning o‘zi e’tirofni anglatadi. Bu, ayniqsa, ko‘p madaniyatli va turli yoshdagi jamoalarda muhimdir. Battllar mamlakatlar, maktablar, avlodlar o‘rtasidagi chegaralarni yo‘q qiladi.
Battl g‘oyasi qanday amalga oshganini Toshkentdagi Unity Base loyihasi misolida ko‘rish mumkin.

Unity Base: birlashish nuqtasi

Unity Base har yili o‘tkaziladigan battl bo‘lib, turli uslub va maktablardagi ko‘cha raqqoslarini birlashtirgan noyob tadbirlardan biridir. Loyiha birdaniga va an’anaviy tarzda paydo bo‘lmagan. Uning yaralish yo‘li murakkab.
Hammasi Unity Base nomining paydo bo‘lishidan ancha oldin – kichkina zalda va o‘sha paytlardayoq aloqa nuqtalarini qidirayotgan katta jamoada boshlangan.
“Biz – fristayl yo‘nalishidagi raqqoslar (bugungi va bo‘lajak battlchilar) ish boshlaganimizda, taxminan 300 kishi edik va atigi 100 metr kvadratdan iborat kamtargina zalimizga sig‘ardik. Joy kichkina edi, lekin siz bu to‘rt devor ichida qanday energiya uchib yurganini tasavvur ham qila olmaysiz”, — deydi Timur Unity.

Aynan ushbu daxldorlik, umumiy quvvat va jonli muloqot hissi keyinchalik loyiha g‘oyasiga asos bo‘ldi. U birinchi navbatda odamlarni raqs atrofida birlashtirish muhim bo‘lgan makon edi.
Timur bu sohaga deyarli tasodifan kirib qolgan, raqqos do‘stlarining studiya ochish orzusiga sarmoya kiritgan. Hamkorlik to‘xtaganida,, uning qo‘lida tugallanmagan loyiha qolgan edi.
“Men nima qilishni mutlaqo bilmasdim, lekin hech bo‘lmaganda studiyani ta’mirlash xarajatlarini qoplashim kerak edi. Men pedagog yoki xoreograf emasman – hammasi sarguzasht va boshqa odamlarga bo‘lgan ishonchdan boshlangan”, – deydi Timur Unity.

Battllarni o‘tkazish g‘oyasi studiya rasman ochilishidan oldin paydo bo‘lgan. O‘sha paytda Toshkentda maktablar o‘rtasida kuchli raqobat mavjud bo‘lib, begona maydonchadagi tadbirlar ko‘pincha e’tibordan chetda qolardi.
“Bu hudud kimniki ekanligini hamma unutib yuboradigan joy yaratish istagi paydo bo‘ldi. Shu tariqa, Unity Base – baza, birlashish nuqtasi bo‘lgan joy yaratildi. Bizda o‘z guruhlarimiz va raqqoslarimiz yo‘q edi, aynan shuning uchun ular jamiyatimizga kelishiga ishonardik”, — deya eslaydi u.

image

Kichik makon: tanqislik sharoitidagi sahna

O‘zbekiston ko‘cha raqsi jamoalari makoni betashvish emas. Chuqur ma’nosi va ifodali ijrolariga qaramay, ko‘cha raqslari jamiyatdan tashqarida har doim ham munosib qabul qilinavermaydi. Keng jamoatchilik uchun bu hali ham tushunarsiz yoki jiddiy bo‘lmagan hunar bo‘lib qolmoqda. O‘zbekistondagi raqqoslar aynan shu muammoga duch keladi.
Xip-xop raqqosi, Gorilla Energy Pro Team sportchisi, Overhitz jamoasi asoschisi Vladimir Meshcheryakovning aytishicha, ko‘cha raqslari tizimli qiyinchiliklarga duch kelmoqda.
“Jamoatchilik uchun biz hali ham tushunarsiz madaniyatmiz. Xorijda bayrog‘imizni ko‘tarmoqchi bo‘lsak, davlatimizni bu unchalik qiziqtirmaydi va hatto bu ma’lum ma’noda qoralanadi ham”, — deydi u.

Vladimirning fikriga ko‘ra, madaniyat bilan yashaydigan faol insonlar  sayohat qilib yurib, bu sohani rivojlantiradi. Ularning soni butun mamlakat bo‘ylab atigi 50-60 kishini tashkil etadi. Yuzlab shogirdlar bor, lekin asosiy tarkib juda kam.
Muammolarga iqtisodiy omil ham kiradi. G‘arbdagi kabi brendlar bilan hamkorlik bu yerda kamdan-kam uchraydi.
“Brendlar raqqoslar bilan bunday ishlashga tayyor emas. Ular raqs sifatiga emas, obunachilar, qamrov darajasiga qaraydi”, — deydi Vladimir Meshcheryakov.
Raqqoslarga nafaqat ish topish, balki o‘z loyihalarini to‘laqonli rivojlantirish uchun joy topish ham muammo.

Jamoani shakllantirish va mavjud muammolar

Raqqos va breyking-atlet Dmitriy Lukashyev (Bboy Lookout) bugungi kunda hip-hop madaniyatining rivojlanishi ikki yo‘nalishda ketayotganini ta’kidlaydi.
Bir tomondan, uzoq yillardan beri sohada faoliyat yuritayotgan, xorijga sayohat qilayotgan, jahon sahna yetakchilarining battllari va mahorat darslarida ishtirok etayotgan tajribali raqqoslar. Aynan ular, uning fikricha, shaxsiy o‘sishni ko‘rsatib, yoshlarga yo‘nalish beradi va bilimlarni keyingi avlodlarga yetkazadi.
Boshqa tomondan, mashg‘ulotlar, baza va mahalliy battllar orqali madaniyatga endigina kirib kelayotgan bolalar va o‘smirlar. Ularning rivojlanishi O‘zbekistonda hali unchalik ko‘p bo‘lmagan jamlar (davrada turli uslubdagi raqqosalarning norasmiy improvizatsiyali uchrashuvi) va tadbirlar soniga bevosita bog‘liq.
Shu bilan birga, Dmitriy sahna ichidagi muammoga ham ishora qiladi, ya’ni alohida murabbiylar va jamoalarning umumiy jamoadan ajralib turishga intilishiga:
“Rivojlanishning qorong‘i tomonlari ham bor. Ko‘pchilik o‘zini chetga olishga va o‘z zalida, jamoaning boshqa a’zolaridan uzoqda mashq qilishga harakat qiladi. Bu bo‘linishlar harakatni sekinlashtiradi, chunki bunday murabbiylar o‘z tarbiyalanuvchilariga faqat chetlashish haqida ta’lim beradi. Vaholanki, o‘sish aynan muloqot va almashinuv orqali bo‘lishi mumkin”, – deydi raqqos.

Artur Sadriyev (ARTHUR OVERHITZ) ko‘cha raqs sahnasi sekin, ammo barqaror rivojlanyapti, degan fikrda. Uning so‘zlariga ko‘ra, hamjamiyat yanada jipslashgan, battllar tez-tez bo‘lib turibdi, biroq xalqaro hakamlar hali yetarli emas va bu masalada ish ko‘p.
“Qiyinchilik shundaki, rivojlanish, sinflar va sayohatlar uchun pul kerak, bu pulni har kim ham raqsdan topa olmaydi. O‘sish faqat batllar orqali sodir bo‘lmaydi. Boshqa mamlakatlarda daraja qandayligini ko‘rish uchun albatta mahorat darslariga qatnashish va chet elga – MDH, Yevropa, Xitoyga chiqish kerak. Shuningdek, biz barqaror va samarali mashg‘ulotlarsiz yashay olmaymiz”, — deydi Artur.

image

Qanday kun ko‘rish, o‘sish va geografiyani kengaytirish mumkin?

Ko‘cha raqslarida akademik tizim yo‘q. Qiyinchiliklarga qaramay, hamjamiyatimiz o‘zining noyob rivojlanish retseptlarini topdi.
“Raqqosning o‘sishi uchun eng asosiy mezonlardan biri bu sayohat. Ammo sayyoh sifatida emas, balki battllarga, mahorat darslariga qatnashish, odamlar bilan tajriba almashish uchun. Bu tashqi dunyoni      ko‘rish uchun darcha hamda yangi bilimlar va motivatsiya manbaidir”, – deydi Vladimir Meshcheryakov.

Ikkinchi band sifatida ta’lim berishni ajratib ko‘rsatish mumkin:
Ma’lumotni baham ko‘rishni boshlaganingizda, ichingiz “bo‘shaydi” va yangi bilimlar uchun joy ochiladi. “O‘rgan – biliming bilan bo‘lish – yana o‘rgan” kabi tushunchalar shaxsiy va kasbiy o‘sishning harakatlantiruvchi kuchiga aylanadi”, – deya tushuntiradi u.
Uchinchi kalit – turdosh sohalarda rivojlanish:
“Raqqos – bu cholg‘u asbobi kabi. U qanchalik yaxshi “sozlangan” va ko‘p qirrali bo‘lsa, uning “ovozi” ham shunchalik jarangdor bo‘ladi”, – deydi Vladimir Meshcheryakov.
Ko‘plab raqqoslar didjeylik yoki rassomlik bilan shug‘ullanishni boshlaydi, musiqaga chuqur kirishib ketadi, bu esa ularning raqsini boyitadi.
Nihoyat, to‘rtinchi kalit – raqqosning qat’iyati va kayfiyati.
“Agar siz mag‘lubiyatdan so‘ng zalga yanada kattaroq ishtiyoq bilan qaytib, nimaga qodirligingizni isbotlashga tayyor bo‘lsangiz – shunda o‘z maqsadingizga erishasiz”, – deydi Dmitriy Lukashyev (Bboy Lookout).
Bboy Lookout o‘zi haqida gapirar ekan, 11 yildan ortiq vaqt davomida breyk bilan shug‘ullanayotganini, shu davr mobaynida ko‘plab battllarda g‘olib bo‘lganini, yosh raqqoslarni o‘qitganini va O‘zbekistonni xalqaro sahnada namoyish qilganini ta’kidlaydi. Uning asosiy maqsadi o‘zbekistonlik raqqosning jahon miqyosida raqobatbardosh bo‘la olishini isbotlash va bu natijalarni keyingi avlodga yetkazishdir:
“Men oddiy oiladanman va necha marotaba “Bu raqslaring umuman jiddiy emas”, – degan gap-so‘zlarga duch kelganman. Lekin aynan raqs tufayli yarim dunyoni aylanib chiqdim va hozir onam mening ishimga faxr bilan qaraydi”, – deydi raqqos.
Dmitriy Lukashyevning so‘zlariga ko‘ra, ko‘cha raqslari xalqaro miqyosda e’tirof etiladigan to‘laqonli madaniy shaklga aylandi. U sport intizomiga breykingning kiritilishi badiiy ifoda va musobaqa shakli o‘rtasidagi muvozanatni saqlashga imkon bergan muhim bosqich bo‘lganini ta’kidlaydi:
“Breyking yaqindan boshlab sport intizomiga kiritilgan (aynan shu yo‘nalishda san’at va sport mukammal muvozanatda). Masalan, Yaponiyada yirik chempionatlar o‘tkaziladi va ushbu yo‘nalish chempionlari butun dunyo bo‘ylab bellashadi hamda butun Yaponiya o‘z vakillariga muxlislik qiladi. Rossiya, o‘z navbatida, breyking sahnasi chempionlariga oliy o‘quv yurtlariga kirish uchun katta imtiyozlar beradi, “Gazprom”, “Lukoyl” kabi yirik homiylar ushbu yo‘nalishda sifatli musobaqalar o‘tkazish uchun katta mablag‘ ajratadi. Xitoy Breyking nuqtai nazaridan so‘nggi yillarda kashf etilgan davlat. U ko‘p sonli ko‘cha raqslari vakillarini yetishtirdi va tarbiyaladi, boshqa mamlakatlardagi kabi yuqorida aytilganlarning barchasi Xitoyda ham qo‘llaniladi, u yerda so‘nggi yillarda o‘sish deyarli 600% ni tashkil etdi. Foizlar sonida adashishim mumkin, ammo jamoaga qo‘shilgan yangi odamlar soniga shubha qilmayman. Ular butun dunyoga jar solmoqda va Xitoy o‘z chempionlarini faol qo‘llab-quvvatlamoqda!” – deydi raqqos.

image

Kelajakda TikTok va qadriyatlar o‘rtasida

Timur hozirda fristaylning muhim muammosini ko‘tarmoqda. TikTokning mashhur bo‘lib borishi va madaniyatga intilishi tufayli ko‘cha raqslaridagi yengillik va tasodifiylik o‘rnini sinovdan o‘tgan trend harakatlari egallamoqda:
“Nega katta oiladan kichik jamoalarga aylanib qolganimiz zamon ruhi bilan bog‘liq alohida mavzu. O‘sha davrlarda hayot, odamlar, yoshlar o‘rtasidagi muhit boshqacha edi. Bugungi kunda bu ko‘proq tiktok va rilslar bilan bog‘liq, bu esa erkin hamjamiyat degani emas. Bu ko‘proq raqamlar poygasi bo‘lib, unda improvizatsiya ishlamaydi va hamma harakat qilishi kerak bo‘lgan tayyor namuna mavjud. Keyin esa kim uni chiroyli o‘ramda sotgani va kimda u yanada ishtahali va xaridorgir ko‘ringani bilan qadrlanadi”.

Madaniyatga yangi voqelik bosim o‘tkazmoqda. Bugungi tanlovning mohiyati ham mana shu qarama-qarshilikda. Hamjamiyatimiz tezkor va mashhurlikni sevadigan dunyoda o‘zligini saqlab qolishga harakat qilmoqda.
image

Murakkab yo‘lning natijasi qanday?

“Raqslar menga o‘zimni namoyon qilish imkoniyati, muloqot ko‘nikmalarini va jismoniy kuch berdi. Men O‘zbekiston vakili sifatida sayyoramizning turli burchaklariga uchib bordim va bu o‘z ishimni butun qalbim bilan sevish uchun yetarli deb hisoblayman”, – deydi Dmitriy Lukashyev.

“Qoidalarni buzishdan qo‘rqmaslik oqimga qarshi harakat qilish demak. Raqs orqali yetkazmoqchi bo‘lgan murojaatimni odamlarning tushunishi men uchun juda muhim. Bu shunchaki harakatlar to‘plami emas, balki anglanishi zarur bo‘lgan mazmundir”, — deydi Vladimir Meshcheryakov.