Ekologiya va iqtisodiyot
Yashil loyiha: texnologiyani investitsiyaga nima aylantiradi

Yashil moliyalashtirish turli investitsiyalar bilan ishlashi mumkin - energiya tejamkor binodan va quyosh qurilmasidan tortib ishlab chiqarish uskunasi va qurilish texnikasigacha. Umumiy tamoyil bitta: loyihaning resurs samarasi o'lchanadigan bo'lishi, texnologiya xususiyatlari esa belgilangan talablarga mos kelishi kerak.
Bunday model bo'yicha Green Economy Financing Facility (GEFF) ishlaydi. Dastur biznesga uskuna, bino yoki modernizatsiya yashil moliyalashtirish mezonlariga mos kelishini aniqlashga, loyihaning texnik baholashini o'tkazishga va uni hamkor bank ko'rib chiqishi uchun tayyorlashga yordam beradi.
Texnologiyadan investitsiya loyihasigacha
Biznes boshlang'ich nuqta sifatida amaliy vazifani ko'radi: bino qurish, uskunani almashtirish, energiya xarajatlarini kamaytirish, quyosh panellarini o'rnatish yoki texnikani yangilash. Bunday investitsiya yashil deb hisoblanishi uchun tanlangan yechimning xususiyatlarini va uning kutilayotgan resurs samarasini tasdiqlash zarur.
GEFFda buning uchun ikkita asosiy yo'nalish mavjud:
1. Standart yechimlar uchun Yashil texnologiyalar selektori mavjud - bu dastur talablariga muvofiqligi oldindan baholangan uskunalarning onlayn katalogi. Agar tanlangan texnologiya Selektorda bo'lsa, qarz oluvchi muvofiqlik sertifikatini shakllantirib, uni bankka taqdim etishi mumkin. Bunday yo'nalish 300 ming AQSh dollari ekvivalentigacha bo'lgan kreditlar uchun nazarda tutilgan.
2. Kattaroq yoki nostandart loyihalar uchun individual texnik baholash o'tkaziladi. Maslahatchi muhandislar energiya samaradorligi va resurs tejashni tahlil qiladi va loyiha bo'yicha xulosa tayyorlaydi.
Shunday qilib, seriyali uskuna sotib olish va butun bir obyekt qurish turli chuqurlikdagi texnik tekshiruvdan o'tadi, ammo yondashuv o'zgarmaydi: e'lon qilingan ekologik samara tasdiqlanishi kerak.
Bino qanday baholanadi
Bino yashil mezonlarga muvofiqligini bir necha usulda tasdiqlashi mumkin.
Ulardan biri - ekologik sertifikatlash. GEFF mezonlarida xalqaro LEED Silver darajasi, BREEAM Good, EDGE Standard, Passive House Standard va DGNB Bronze tizimlari, shuningdek Qozog'istonning OMIR yashil binolarni baholash tizimi ko'rsatilgan.
OMIR tizimi va uning mulkdorlar va investorlar uchun ahamiyati haqida - Aleksandr Beliy bilan suhbatda:
«Yashil» bino ertaga qilingan sarmoya sifatida«Yashil» qurilish asta-sekin faqat ekologik kun tartibi bo‘lishdan to‘xtamoqda. Ko‘chmas mulk bozori uchun bugun savol boshqacha eshitiladi: binoni barqaror qilish qancha turadi va u yillar davomida foydalanishda qancha tejash yoki daromad keltira oladi? Energiya samaradorligi, saqlash xarajatlari, qulaylik, bozor jozibadorligi, moliyalashtirishga kirish va aktiv qiymatini saqlash — bularning barchasi yagona iqtisodiy modelning bir qismiga aylanmoqda.mag.humodoc.comYana bir variant - A yoki B yuqori energiya samaradorligi sinfi.
Kompleks sertifikatlash hamma hollarda ham talab qilinmaydi. Issiqlik izolyatsiyasi, derazalar, yoritish, ventilyatsiya, sovutish tizimlari va boshqa muhandislik uskunalari alohida baholanishi mumkin. Shu sababli moliyalashtirish predmeti ham butun energiya samarador binosi, ham mavjud obyektni modernizatsiya qilish bo'lishi mumkin.
Ekologik samarani qachon hisoblash mumkin
Energiya samaradorligi raqamlarda ifodalanishi mumkin bo'lganda investitsiya loyihasining parametriga aylanadi.
Texnologiyaga qarab energiya yoki yoqilg'i iste'molining kamayishi, CO₂ chiqindilarining qisqarishi, suv tejash va boshqa resurs samaradorligi ko'rsatkichlari baholanadi. Ulardan keyin - investitsiya qiymati va yechimning texnik xususiyatlari.
Bu bosqichda texnik jamoa va bankning vazifalari ajratiladi.
GEFF mutaxassislari texnologiya belgilangan mezonlarga mos kelishini va e'lon qilingan samara tasdiqlanishini baholaydi. Bank kompaniyaning kredit qobiliyatini, bitim tuzilmasini va moliyaviy risklarni tahlil qiladi.
GEFF talablariga texnik muvofiqlik avtomatik ravishda kredit olishni anglatmaydi: moliyalashtirish to'g'risidagi qarorni hamkor bank qabul qiladi. Biznes uchun bu ikkita ketma-ket tekshiruv - investitsiyaning o'zi sifati va uni amalga oshirishning moliyaviy qobiliyati.
Bu ko'chmas mulk sohasida qanday ishlaydi
Qozog'istonda GEFF mexanizmi orqali turli miqyosdagi loyihalar allaqachon amalga oshirilmoqda.
Almatidagi energiya samarador turar-joy majmuasi Shinhan Bank Kazakhstan orqali moliyalashtirildi. Umumiy investitsiya qiymati 926 414 AQSh dollarini tashkil etdi. Birlamchi energiyaning hisoblangan tejash hajmi - yiliga 626,7 MVt·soat, CO₂ chiqindilarining qisqarishi - yiliga 310 tonna.
Yana bir misol - Ostona shahridagi 7 376,9 m² maydonga ega B+ toifasidagi ko'p funksiyali biznes markazi. 6,45 mln AQSh dollari investitsiya qiymatida birlamchi energiyaning hisoblangan tejash hajmi 229,28 MVt·soatni, chiqindilarning qisqarishi yiliga 113 tonna CO₂ ni tashkil etadi. Loyihaning moliyaviy hamkori Bank CenterCredit bo'ldi.
Ikkala holatda ham resurs samaradorligi obyektning maydoni, qiymati va tijorat modeli bilan bir qatorda ko'chmas mulkning o'lchanadigan xususiyatiga aylanadi.
Resurs iste'moli va muhandislik tizimlariga xizmat ko'rsatish mulkdorning xarajatlarini qanday shakllantirishi haqida Jannat Bekbolatova maqolamizda tushuntiradi:
Qurilishdan keyin: bino aslida qancha turadiKo‘chmas mulk odatda kvadrat metr narxi, joylashuvi, arxitekturasi va qurilish sifati bo‘yicha baholanadi. Ammo kalitlar topshirilgandan so‘ng ham bino o‘nlab yillar davomida mablag‘ talab qilishda davom etadi: isitish va sovutish, suv, muhandislik tizimlariga xizmat ko‘rsatish, ta’mirlash va uskunalarni almashtirish uchun.mag.humodoc.comOmbordan mehmonxonagacha
Xuddi shu tamoyil turar-joy va tijorat ko'chmas mulkidan tashqarida ham ishlaydi.
Almati chekkasidagi to'rt gektar maydonga ega ombor markazi uchun zamonaviy sendvich-panellar, LED yoritish, fankoyllar va elektr yuklagichlar tanlandi. Loyiha qiymati taxminan 1,18 mln AQSh dollarini tashkil etdi. Birlamchi energiyaning hisoblangan tejash hajmi 996,444 MVt·soatga yetadi, chiqindilarning qisqarishi - yiliga 290 tonna CO₂. Moliyalashtirish Shinhan Bank Kazakhstan orqali amalga oshirildi.
Ayagozda tadbirkor mehmonxonani issiq suv bilan ta'minlaydigan quyosh panellarini o'rnatish uchun moliyalashtirishdan foydalandi. Investitsiya 30 409 AQSh dollarini tashkil etdi. Energiyaning hisoblangan tejash hajmi - 15 775 kVt·soat, chiqindilarning qisqarishi - yiliga 5,8 tonna CO₂. Loyiha Bank CenterCredit orqali moliyalashtirildi.
Bu investitsiyalarning miqyosi o'nlab baravar farq qiladi, ammo ular o'xshash mezonlar bo'yicha baholanadi: texnologiya, uning qiymati va o'lchanadigan natija ma'lum.
Qurilish texnikasi ham yashil investitsiyaga aylanishi mumkin
Yana bir Qozog'iston keysi - Sharqiy Qozog'iston viloyatidagi qurilish kompaniyasining energiya samarador ekskavator sotib olishi.
Loyiha qiymati 152 120 AQSh dollarini tashkil etdi. Birlamchi energiyaning hisoblangan tejash hajmi - 99,806 MVt·soat, chiqindilarning qisqarishi - yiliga 25 tonna CO₂.
Bu misol ko'rsatadiki, resurs samaradorligi yechimning yashil investitsiyalar mezoni hisoblanadi. Agar yangi texnika ishlab chiqarish vazifasini kamroq yoqilg'i sarfi bilan bajarishga imkon bersa va bu natijani tasdiqlash mumkin bo'lsa, bunday investitsiya yashil moliyalashtirish talablariga javob berishi mumkin.
Biznesga texnik yordam nima uchun kerak
Kichik va o'rta biznes uchun texnik asoslashni tayyorlash to'siqlardan biri bo'ladi. Tadbirkor o'zining operatsion vazifasini biladi, ammo energiya tejash hisob-kitobi va moliya tashkiloti talablariga muvofiqlikni tasdiqlash boshqa ekspertizani talab qiladi.
GEFF modelida bu ishning bir qismini texnik yordam o'z zimmasiga oladi. Selektor ro'yxatidagi uskunalar uchun baholash oldindan o'tkazilgan. Murakkabroq loyihalar uchun maslahatchi muhandislar individual baholash o'tkazishi mumkin.
Qozog'istonda GEFF kredit liniyasi 2023-2027 yillar uchun 150 million AQSh dollari hajmida e'lon qilingan. Dasturning moliya muassasalari-hamkorlari sifatida taqdim etilgan materiallarda Bank CenterCredit va Shinhan Bank Kazakhstan ko'rsatilgan.
Shu tarzda biznes vazifasi va bank moliyalashtirishi o'rtasida texnik bosqich paydo bo'ladi, u uskuna yoki binoning xususiyatlarini moliyaviy baholash uchun tushunarli ko'rsatkichlarga aylantiradi.
Samaradorlikdan moliyalashtirishga
Amaliy yo'nalish texnologiya, uskuna, binolar yoki modernizatsiyaga investitsiyalardan boshlanadi, so'ngra ularning qiymati, belgilangan mezonlarga muvofiqligi va kutilayotgan resurs samarasi aniqlanadi. Standart uskunalar uchun tekshiruvning bir qismi Selektor orqali o'tkazilishi mumkin, murakkabroq loyiha uchun individual texnik baholash talab qilinadi. Shundan so'ng bank bitimning moliyaviy tomonini ko'rib chiqadi.
Bu ketma-ketlikda yashil moliyalashtirish biznesni modernizatsiya qilish vositalaridan biriga aylanadi. Energiya samaradorligi o'lchanadigan parametrlarga ega bo'ladi, resurslar sarfini kamaytirish esa texnologiya qiymati, moliyalashtirish shartlari va investitsiya natijasi bilan birga hisobga olinishi mumkin.
Shuningdek o'qing: "Ekologiya iqtisodga aylanganda" - ekologik loyihalarni texnik baholash, bank moliyalashtirishi va kapital bozori vositalari haqida:
Ekologiya iqtisodiyotga aylanganda2-sentabr kuni Olmaotada Aquatherm Almaty doirasida HD magazine panel sessiyasi bo‘lib o‘tdi. Unda davlat sektori vakillari, me’morlar, shaharsozlar, muhandislar, yashil qurilish va moliyalashtirish bo‘yicha ekspertlar ishtirok etdi. Sessiyaning asosiy savoli — alohida ekologik yechimlarni o‘lchanadigan samaraga, tushunarli tannarxga va moliyalashtirish mexanizmiga ega tizimga qanday aylantirish mumkin?mag.humodoc.comMaterial Aquatherm bilan hamkorlikda tayyorlangan
Yangiliklar
HD tahririyatidan maktub
Haftada bir marta Markaziy Osiyoning eng yaxshi materiallari, voqealari va madaniy kashfiyotlarini yuboramiz.





