Ko‘rgazma nomlanishi bir holatning ikki qutbini birlashtiradi: «tinch» — osoyishtalik, xotirjamlik va «ultra» — zamonaviy shijoat, tezkorlik, o‘zgaruvchanlik. Bu qarama-qarshilik, rassomning so‘zlariga ko‘ra, muvozanatning ichki tomonini aks ettiradi: ya’ni, doimiy harakatga to‘la dunyoda tinchlik topib, uyg‘unlikka erishish.
HD jurnali tahririyati Tamila Bismaxova bilan ushbu ko‘rgazma oldidan suhbatlashganda Tamila ekspozitsiyasi, ijodiy tanaffusi va nima uchun ko‘rgazma maydoni sifatida aynan o‘zining uyini tanlagani haqida so‘zlab berdi:
«Ko‘rgazmada men so‘nggi bir yil ichida yaratgan figurali rangtasvir asarlari bo‘ladi — bu ko‘p yillik tanaffusdan keyingi izlanishlarim natijasi. Oxirgi bir yarim yildan beri tinimsiz ishlayapman. Turmushga chiqib, uyimizga ko‘chib kelganimdan so‘ng, xotirjam muhitda va turmush o‘rtog‘imning qo‘llab-quvvatlashi bilan rasm chizishga e’tibor qaratdim. Bundan tashqari, men Bobur Ismoilovdan dars ola boshladim — bu mening ijodimga bo‘lgan ishonchimni mustahkamladi va yo‘nalishimni yanada aniqlashtirishimga imkon berdi», — deydi rassom.
image
Tamila Bismaxova ichki xotirjamlik mavzusini turli yo‘nalishlar — rangtasvir, grafika, obyektlar san’ati orqali o‘rganadi. Uning asarlari minimalistik va hissiyotga to‘la: mayin chiziqlar va ravon shakllar meditatsiya ta’sirini yaratadi. Ular tomoshabinni surat oldida to‘xtab turishga, o‘ziga quloq solishga va har bir lahzaning nozik go‘zalligini his qilishga undaydi.
Shu bilan birga, Tamilaning tasviriy asarlari ranglarga boy — ba’zan yorqin, to‘yingan, go‘yo tuproq, loy, quyosh tarovati, osmonning moviyligi va bog‘larning yashilligini o‘z ichiga olganga o‘xshaydi:
«Bu o‘zbek madaniyati bilan jonli aloqa, uning iliq tafti, zaminga tayanchi va insoniylik bobidagi chuqur an’analardir», — ta’kidlaydi rassom.
Uning polotnolarida ko‘pincha ayol timsollari paydo bo‘ladi — yumshoq tabiatli, lekin irodali, ushbu qahramonlar mahalla ayollariga bo‘lgan hurmat va hayratdan, ularning qadr-qimmati, ichki matonati va kuchidan ilhomlangan tarzda yaralgan.
image
Tamila atrofdagi olamga, amaliy san’atga, kundalik turmush shakllari va ritmlariga, tabiat va fakturalarga sinchkovlik bilan nazar tashlaydi. Bularning barchasi ochiqchasiga tasvirlanmaydi, balki chiziqlar va ranglarda asta-sekin ko‘rinmay ketadi, timsolning plastikasiga aylanadi.
Ko‘rgazma maydoni ham alohida ahamiyatga ega.
«Ekspozitsiya o‘zbek xonadonida, mahallada bo‘lib o‘tadi. Ayniqsa, galereyalar haqida gap ketganda, men tomoshabin va makon o‘rtasida ko‘p uchraydigan to‘siqni olib tashlashni xohlardim. Bu uydagi ravoqli gumbazlar rasmlarimga juda mos. Bu yer shinam va uydagi muhit menga yaqin», – deydi Tamila.
O‘ymakor yog‘och ustunli, iliq fakturaga ega, teshiklardan esa mayin yorug‘lik nurlari tushib turadigan bu uy an’anaviy o‘zbek xonadonidir. Bu yerga mahallaning ifori keladi: sokinlik, ota makon nafasi va ishonch tuyg‘usi bilan to‘la. Bunday uy o‘zida xotira, g‘amxo‘rlik va fayz-barakani saqlaydi.
Bunday muhitda rassomning asarlari dunyoga qarama-qarshi qo‘yilmaydi, balki unga singib ketadi, go‘yo me’morchilik an’anasi va mahallaning kundalik hayotini davom ettiradi.
image
«Ultratinch» loyihasi bugungi kunda ayniqsa muhim bo‘lgan — tinchlikning qadriga yetishga va mulohaza yuritishga chorlaydi. Bu yerda shov-shuvli g‘alayonlarga o‘rin yo‘q: ko‘rgazmaning g‘oyasi shiddat bilan o‘zgarib borayotgan dunyoda xotirjamlik topishdir.
Ochilish — 2-noyabr 15:00
Manzil: Shoxjahon ko‘chasi, 84, Toshkent